16 - 9 - 2019 | 11:28
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Tại sao nước Pháp phải chú ý tới Biển Đông?

Email In PDF.

Trước những nguy cơ chiến lược tại Biển Hoa Đông và Biển Đông mà châu Âu, nhất là Pháp đang đối mặt, Pháp buộc phải dành lại sự quan tâm của mình đối với khu vực này.

 

Từ khoảng chục năm trở lại đây, biển Hoa Đông và Biển Đông là nơi diễn ra nhiều sự kiện, vốn là kết quả của những căng thẳng đang tồn tại giữa các quốc gia ven biển, đồng thời cũng là những căng thẳng giữa Trung Quốc và các cường quốc phương Tây như Úc hay Mỹ. Tháng 1 năm ngoái, chính quyền mới của Mỹ đã đưa ra lời cảnh báo tới Bắc Kinh. Thật vậy, khu vực này là đối tượng yêu sách chủ quyền của nhiều bên liên quan. Ngoài Trung Quốc, và Đài Loan là những bên yêu sách phần lớn diện tích Biển Hoa Đông và Biển Đông, Việt Nam và Nhật Ban cũng yêu sách lần lượt các quần đảo như Trường Sa, Hoàng Sa và Senkaku.[1] Philippines, Malaysia, Brunei và Indonesia yêu sách một phần vùng đặc quyền kinh tế.

Cuộc chơi của Trung Quốc

Chủ thể chính tại Biển Hoa Đông và Biển Đông là Cộng hoà nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc). Ngoài việc coi khu vực này có vai trò quan trọng giống như Tây Tạng hay Đài Loan, Trung Quốc cũng tuyên bố đây là trung tâm của “các lợi ích cốt lõi”. Trước hết là về lợi ích chiến lược. Một mặt, Trung Quốc đã triển khai hệ thống tàu ngầm hạt nhân lớp Jin ở Đảo Hải Nam. Khi tiếp cận vào khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, thế hệ tàu ngầm này chỉ có thể phát huy khả năng răn đe nếu đạt được những điều kiện tối thiểu là có đủ không gian để “giấu mình” trong lòng đại dương. Có nghĩa là, các tàu ngầm này cần có vùng biển do Trung Quốc kiểm soát và lặn đủ sâu để có thể hoạt động mà không bị phát hiện. Mặt khác, Biển Hoa Đông và Biển Đông là khu vực qua lại quan trọng đối với thương mại quốc tế, với 50% khối lượng hàng hoá vận tải đường biển, 1/3 là vận chuyển dầu; việc kiểm soát được khu vực này mang lại lợi thế chiến lược mấu chốt. Đó cũng là các thách thức về kinh tế vì các nguồn lợi năng lượng được dự đoán tại khu vực. Năm 2013, Cơ quan Thông tin năng lượng đã đánh giá nguồn năng lượng ở đây tương đương với 11 tỷ thùng dầu mỏ và khí đốt, gấp đôi trữ lượng dầu của Trung Quốc hiện nay (chiếm 1,1,% trữ lượng toàn thế giới). Trung Quốc cũng dòm ngó tới nguồn tài nguyên sinh vật. Ngành thuỷ sản đang nuôi sống 10 triệu ngư dân Trung Quốc và mang lại nguồn thực phẩm cơ bản cho con người, trong khi đó Trung Quốc yêu sách vùng đặc quyền kinh tế, một khu vực chứa đựng khoảng 10% trữ lượng tài nguyên toàn cầu. Cuối cùng, đối với Trung Quốc, các yêu sách về các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông xuất phát từ chính sách đối nội. Những yêu sách này là cơ sở cho chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc và người dân Trung Quốc coi các yêu sách đó là hoàn toàn chính đáng.

Rõ ràng là Trung Quốc đang chứng tỏ mong muốn làm bá chủ trên biển, điều đó được thể hiện qua các hoạt động từ nhiều năm nay. Trung Quốc muốn mở rộng vùng biển rộng 2 triệu cây số vuông bằng yêu sách “đường lưỡi bò” bao trùm 80-90% vùng biển quốc tế, tương đương với diện tích của Địa Trung Hải. Chính sách chiếm hữu thực tế đã được tiến hành từ năm 1974, lợi ích của Trung Quốc đối với vùng biển này xuất phát từ năm 1968, thông qua việc tấn công đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa. Từ đó, Trung Quốc vẫn tiếp tục hành động của mình, chiếm đóng một số đảo thuộc quần đảo Trường Sa vào năm 1978 và 1984, sau đó vào năm 1995 chiếm đóng Bãi Vành Khăn. Năm 2016, Philippines đã kiện Trung Quốc  ra Toà Trọng tài thường trực La Hay, với phán quyết có lợi cho Philippines. Tuy nhiên, Trung Quốc đã phản đối. Thái độ phản đối Toà trọng tài cho thấy Trung Quốc từ chối việc giải quyết tranh chấp lãnh thổ tại các biển Hoa Đông và Biển Đông thông qua phương thức pháp lý.

Tình hình đối đầu gần như lan toả tới các quốc gia láng giềng và khả năng xung đột là rõ ràng. Nhiều tuyên bố chính thức của Trung Quốc thể hiện quyết tâm cứng rắn, thông qua tờ Hoàn Cầu (tờ báo do Đảng kiểm soát), đã viết về các biển Hoa Đông và Biển Đông rằng “cuộc chiến ở đây là không tránh khỏi”. Hiện nay, từ các khu vực do nước này kiểm soát, Trung Quốc đã tiến hành lấn biểnxây dựng các cơ sở hạ tầng quân sự như sân bay, cầu cảng với mức độ chưa từng có: bốn căn cứ quân sự trên các đảo nhân tạo tại quần đảo Trường Sa (7km2) trong đó có hai sân bay; ba căn cứ quân sự trên một số đảo nhân tạo trong vùng đặc quyền kinh tế do Philippines yêu sách (6km2), trong đó có một sân bay ở trên bãi Vành Khăn; bốn căn cứ quân sự trên các đảo nhân tạo đã được mở rộng, trong đó có một sân  bay quân sự với đường băng dài 3 km trên đảo Phú Lâm. Đồng thời, Trung Quốc luôn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, tăng cường năng lực, cưỡng ép quân sự, đặc biệt tăng cường năng lực không quân và hải quân tại các biển Hoa Đông và Biển Đông. Trong đó lực lượng hải quân đứng thứ ba trên thế giới, với số nhân sự là 255.000 người, có tàu sân bay Liêu Ninh (Trung Quốc đề ra mục tiêu tăng số tàu sân bay lên 4 chiếc từ nay đến năm 2030), cùng số lượng lớn tàu ngầm (3 tàu ngầm phóng hạt nhân, 6 chiếc tàu ngầm tấn công và 56 tàu ngầm thế hệ cũ). Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng chú trọng tới phát triển lực lượng bán quân sự trong lĩnh vực biển, một mặt là sự chuyển giao từ lực lượng hải quân sang lực lượng cảnh sát biển; mặt khác huy động ngư dân Trung Quốc, còn được gọi là “dân quân biển”. Các lực lượng có sự phối hợp qua các tổ chức nghề nghiệp hoặc chịu sự kiểm soát của Cục Hải dương Quốc gia hoặc chịu sự điều phối của cơ quan theo luật Thuỷ sản của Tổng cục Thuỷ san thuộc Bộ Nông nghiệp.

Tất cả các lực lượng đó phối hợp hành động cứng rắn để khẳng định chủ quyền tại các vùng biển chồng lấn yêu sách, đuổi tàu nước ngoài hoặc có những hành động đáp trả như ở khu vực dầu khí lô 143. Thật vậy, vào năm 2014, Trung Quốc đã hạ đặt dàn khoan tại lô 143 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở phía Tây quần đảo Hoàng Sa. Việc đặt dàn khoan được thực hiện với sự huy động 80 tàu Trung Quốc với 7 tàu chiến để đối đầu với lực lượng cảnh sát biển Việt Nam. Cùng thời gian đó, Trung Quốc luôn khẳng định sự chiếm đóng các quần đảo, đặc biệt thông qua việc cải tổ quân đội gần đây như cải tổ “chiến khu miền Nam và miền Đông” thành các bộ chỉ huy trên biển và cải cách hành chính, thành lập Thành phố Tam Sa. Những động thái đó chứng tỏ sự bành trướng có kế hoạch và rõ ràng từ chủ nghĩa bá quyền tới việc mở rộng chuỗi đảo thứ hai theo học thuyết chính thức của hải quân Trung Quốc. Chuỗi đảo thứ nhất là yêu sách chín đoạn xác định vùng biển theo hình đường lưỡi bò. Chuỗi đảo thứ hai là đường nối từ phía Bắc đảo Papouasie-New Guinea tới phía Nam Nhật Bản đi qua đảo Guam. Chính sách bành trướng cũng mở rộng tới tận Ấn Độ Dương, thông qua cái gọi là chiến lược “chuỗi ngọc trai”. Chiến lược này là cuộc cạnh tranh giữa các đồng minh và chạy đua ảnh hưởng với các quốc gia ven Ấn Độ Dương, những quốc gia này sẽ tạo thành các điểm hậu thuẫn thương mại hoặc quân sự cho Trung Quốc. Cạnh tranh này cũng kéo theo rủi ro căng thẳng nghiêm trọng giữa Trung Quốc và Ấn Độ tại Myanmar hay ở Việt Nam.

Những hệ quả không thể phủ nhận

Việc Bắc Kinh kiểm soát Biển Đông có thể kéo theo nhiều hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt là việc tiếp cận khu vực này sẽ bị ngăn chặn bởi hệ thống tàu ngầm truyền thống, tên lửa hành trình, tên lửa chống tàu hoặc vũ khí của không quân. Từ đó, sẽ tạo ra nguy cơ cho khả năng tự do hành động đối với các chiến dịch của Pháp tại khu vực, kể cả tại Ấn Độ Dương. Khả năng ngăn chặn tiếp cận khu vực có thể được coi là một vũ khí chiến lược, trong đó có nguy cơ cản trở thương mại quốc tế trong trường hợp xung đột; 2/3 vận tải hàng hoá đi qua các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông, chiếm gần 70% trao đổi của Châu Âu trong mặt hàng chế biến, ảnh hưởng tới việc cung ứng cần thiết cho hàng công nghiệp như sản  xuất ô-tô hay tin học. Cũng có ít khả năng Trung Quốc sẽ làm tổn hại nền thương mại của mình, nước này có thể kiểm soát thương mại của các quốc gia láng giềng. Hơn nữa, việc Trung Quốc từ chối áp dụng Công ước UNCLOS[2] và hành vi kiểm soát trên thực thế (de facto) các vùng biển có thể xem là tiền lệ có thể ảnh hưởng tới các yêu sách hiện nay về vùng đặc quyền kinh tế Pháp, đặc biệt là ở các đảo Eparses, Tromelin, hay Clipperton.

Xét từ khía cạnh thuần tuý kinh tế, các mối quan hệ đối tác kinh tế và quân sự chiếm khoảng 10% trong tổng số 24 tỷ euro về xuất khẩu và 15% trong số 21 tỷ euro về nhập khẩu của Liên minh Châu Âu vào năm 2016. Buôn bán vũ khí quốc phòng của Pháp tại Châu Á cũng đang tăng mạnh: 28% vào năm 2015 so với 12% trong giai đoạn 1998-2002, chủ yếu với Úc, Ấn Độ, Malaysia và Singapore. Ngoài vai trò của ngành công nghiệp quốc phòng Pháp, việc hợp tác quân sự giữa Pháp và các quốc gia trong khu vực cũng vấn đề đáng lưu tâm. Bên cạnh đó, kế hoạch tự do thương mại giữa EU-ASEAN hiện nay vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và tương lai có thể sẽ thúc đẩy mức độ trao đổi giữa hai khối. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng quá trình quân sự hoá hỗn loạn ở châu Á, đặc biệt qua việc bán vũ khí của Pháp và Đức phần nào cũng thúc đẩy quá trình chạy đua vũ trang, có thể gia tăng căng thẳng tại khu vực, nơi có 130.000 công dân Pháp (gấp bốn lần cách đây 20 năm) đang sinh sống và hàng năm có khoảng 1,2 triệu du khách Pháp đến thăm quan khu vực.

Cuối cùng, các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông cũng là thách thức chính trong việc đảm bảo nguồn tài nguyên sinh vật của nước Pháp. Hiện nay, ngư dân của Trung Quốc (được sự hậu thuẫn của các lực lượng chức năng Trung Quốc, trong đó có lực lượng dân quân) đang tiến hành xác định lại các khu vực đánh cá. Điều này dẫn tới việc nhiều ngư dân Việt Nam tới đánh cá tại vùng đặc quyền kinh tế quanh đảo New Caledonia, và từ đó đe doạ tới nguồn lợi đánh cá của nước Pháp. Ngoài ra, ô nhiễm môi trường, sự nóng lên của Trái đất, tình trạng thiếu phối hợp giữa các quốc gia ven biển trong lĩnh vực đánh cá, cùng những sức ép chính trị từ các quốc gia ven biển-đặc biệt là của Trung Quốc và Indonesia-nhằm chiếm đoạt các nguồn tài nguyên dẫn đến hệ quả phá huỷ nghiêm trọng các rặng san hô. Sự suy thoái này cũng gây ra sự suy giảm nguồn tài nguyên đánh cá, đẩy ngư dân đi tới các vùng đánh cá khác. Nếu vùng đặc quyền kinh tế quanh đảo New Caledonia trở thành đối tượng thèm muốn của các nước, số phận các vùng đặc quyền kinh tế của Pháp như quanh đảo Reunion hay Polynesia sẽ tương tự.

Sự can dự khiêm tốn của nước Pháp

Nước Pháp có nhiều mối liên hệ trong lĩnh vực ngoại giao và quốc phòng tại Đông Nam Á, tuy nhiên, cam kết cụ thể tại các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông dường như lại hạn chế. Hàng năm, Pháp chỉ có hai hay ba lần triển khai tàu hoặc tập trận chung,  nhất là qua tuyên bố chính thức như tại Đối Thoại Shangri La. Từ mức độ cam kết thấp của Pháp tại khu vực, các đồng minh của chúng ta (Pháp) nhìn nhận Pháp một đồng minh thiếu thuyết phục nhất. Hơn nữa, ngoài việc chiếm hữu một số đảo tại Thái Bình Dương, Pháp còn bị xem chưa đủ tin cậy để hội nhập các tổ chức khu vực. Ngày nay, Pháp lựa chọn lập trường trung dung, dựa trên nguyên tắc luật pháp quốc tế, không đứng về bên nào trong các vấn đề chủ quyền tại Biển Đông, kêu gọi các bên giải quyết hoà bình tranh chấp.

Vào tháng 7/2016, Toà Trọng tài Thường trực (PCA) La Hay đã tuyên bố rằng Trung Quốc không có “quyền lịch sử” đối với các vùng biển yêu sách tại Biển Đông, và Philippines đã thắng kiện. Toà Trọng tài cũng khẳng định các hành vi của Trung Quốc tại khu vực là trái pháp với luật pháp, lên án Trung quốc đã hành động làm “gia tăng căng thẳng” bằng các hoạt động trên các thực thể tranh chấp, từ đó ảnh hưởng xấu tới môi trường. Bắc Kinh đã tái khẳng định “các quyền lịch sử” đối với đường 9 đoạn và chủ quyền đối với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, phản đối thẩm quyền và phán quyết của Toà trọng tài. Ở điểm này, Pháp ủng hộ tính chất ràng buộc của phán quyết từ Toà trọng tài và cho rằng, không quốc gia nào có thể nhân danh quyền lịch sử, vốn không được UNCLOS thừa nhận, để thực hiện chủ quyền trên các vùng biển quốc tế. Pháp cũng nhận định rằng quan hệ giữa các quốc gia phải điều chỉnh bằng luật pháp, giải quyết tranh chấp hoà bình và các phán quyết có tính chất ràng buộc. Nhưng trên thực tế, EU đưa ra tuyên bố vào ngày 15/7/2016 về Kết luận của Toà, Pháp đã không tuyên bố rộng rãi và tôn trọng tuyên  bố của EU. Lập trường này của EU là nhằm tránh thái độ khó chịu của Bắc Kinh khi cân nhắc mối quan hệ đối tác chiến lược kinh tế với Trung Quốc, tránh tình thế đối đầu với Bắc Kinh và không làm ảnh hưởng tới một số vùng đặc quyền kinh tế của Pháp[3].

Cuối cùng, Pháp không tham gia vào các hoạt động tự do hàng hải, kiểu như các chiến dịch FONOP[4] mà Mỹ thường tiến hành. Pháp chỉ dừng ở mức độ thực hiện quyền đi lại trên biển và quyền bay tại các vùng biển quốc tế ở khu vực, với mục đích duy trì cân bằng quan hệ quân sự với Trung Quốc, và áp dụng theo nghĩa hẹp (stricto sensu) các nguyên tắc chủ đạo của trật tự quốc tế (cụ thể là UNCLOS).

Nguy cơ đối với trật tự hiện nay tại khu vực

Chắc chắn rằng sự leo thang căng thẳng tại Biển Đông có thể trực tiếp tác động xấu tới lợi ích của các quốc gia phương Tây. Mối đe doạ đối với quyền tự do hàng hải, diễn tập quân sự, luật biển quốc tế và sự ổn định của khu vực Đông Nam Á cũng như đối với các lợi ích riêng của Pháp tại khu vực, vốn quan trọng cho sự tăng trưởng của Pháp và Liên minh châu Âu, bảo vệ môi trường cũng là mối nguy cơ rõ ràng. Tuy nhiên, những hậu quả chiến lược từ âm mưu chiếm đoạt của Trung Quốc qua yêu sách đường lưỡi bò sẽ mang lại những hệ quả rất tiêu cực.

Với chiến lược “sự đã rồi” (fait accompli) được triển khai cách đây 40 năm, Trung Quốc rõ ràng đã bộc lộ âm mưu áp đặt chủ quyền lên toàn bộ các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông (Hoa Đông và Biển Đông). Chính quyền Trung Quốc không giống như các chính quyền Phương Tây. Nếu các quốc gia ven biển và các cường quốc liên quan như Pháp, Mỹ hay Úc không thay đổi chính sách trong khu vực, khả năng trong 30 hoặc 50  năm nữa, trên thực tế (de facto), các vùng biển Hoa Đông và Biển Đông sẽ trở thành vùng biển nội thuỷ của Trung Quốc.

Trong bối cảnh như vậy, cần thiết phải tìm kiếm một giải pháp ngoại  giao để giải quyết vấn đề xung đột chủ quyền khu vực này. Để có thể đưa ra một giải pháp như vậy, nước Pháp phải tìm cách tiếp cận đối với các diễn đàn khu vực và ngoại vi-nhất là trong lĩnh vực quốc phòng. Nước Pháp cần thiết phải xây dựng một giải pháp ngoại giao và thúc đẩy hợp tác giữa các lực lượng hải quân. Đặc biệt, Pháp phải cố gắng thể hiện mình là cường quốc có uy tín và tin cậy trong khu vực. Để làm được điều này, một phần, Pháp buộc phải thảo luận về lĩnh vực hải quân và tính chính danh của mình tại Châu Á. Mặt khác, ngoài việc tăng cường các hoạt động ngoại giao, Pháp phải thể hiện một cam kết thực tế trong khu vực – không chỉ dừng ở lời nói – mà thông qua các hành động cụ thể, bao gồm lĩnh vực hải quân và các lĩnh vực khác. Thật vậy, vấn đề chủ quyền tại các biển Hoa Đông và Biển Đông ảnh hưởng tới việc quản lý nguồn tài nguyên cá, thăm dò dầu khí cũng như bảo vệ môi trường. Kinh nghiệm nuôi trồng thuỷ sản tại các vùng đặc quyền kinh tế của châu Âu và vic nghiên cứu khoa học biển và môi trường là các lĩnh vực mà Pháp có năng lực. Pháp có thể dựa vào các thế mạnh này để tăng vị thế của mình tại các diễn đàn khu vực. Cuối cùng, cần nhấn mạnh rằng, Trung Quốc chỉ chấp nhận đàm phán qua kênh song phương. Trung Quốc lo ngại sẽ bị cô lập về mặt ngoại giao trên các diễn đàn đa phương. Để đối phó với chính sách “việc đã rồi” của Trung Quốc, các quốc gia yêu sách đối lập có thể cùng nhau tìm một giải pháp ngoại giao. Cách thức vận hành ngoại giao của Trung Quốc là áp đặt đối thoại song phương  để thể hiện uy thế nước lớn (trừ với Mỹ) và sẽ dẫn dắt quá trình đàm phán. Do đó, để đạt được hiệu quả, một giải pháp ngoại giao nhất thiết phải tạo ra một mặt trận ngoại giao thống nhất và có sự đồng thuận. Từ đó, nước Pháp phải phát huy vai trò dẫn dắt và điều phối các hành động ngoại giao, quân sự, khoa học, kinh tế,  thúc đẩy đối thoại đa phương với các chủ thể trong khu vực.

Do đó, khi chúng ta lờ đi các tham vọng của Trung Quốc, cũng như việc áp dụng chính sách ngoại giao tối thiu, đó là không làm mếch lòng Trung quốc, cho dù gián tiếp hay trực tiếp, đây chính là chính sách đà điểu. Trước những nguy cơ chiến lược tại Biển Hoa Đông và Biển Đông mà châu Âu, nhất là Pháp đang đối mặt, Pháp buộc phải dành lại sự quan tâm của mình đối với khu vực này.

Axelle Letouzé là Thuyền trưởng tàu khu trục nhỏ, tốt nghiệp Học viện Hải quân và đã từng tham gia nhiều hoạt động và chiến dịch, bà đã từng là trưởng ban đối ngoại” của tàu sân bay Charles de Gaulle. Bài viết được đăng trên Asia Focus số 41/chương trình châu Á/Tháng 9.2017/Viện Quan hệ quốc tế và chiến lược IRIS (Pháp)

Hương Lan (dịch)

Bài dịch thuộc bản quyền Nghiên cứu Biển Đông. Đề nghị chỉ được dẫn đường link, không đăng lại khi chưa có sự đồng ý của Ban Biên tập.



[1] Trung Quốc gọi lần lượt là Tây Sa, Nam Sa và Điếu Ngư.

[2] Công ước Liên Hợp quốc về Luật biển.

[3] Toà đã ra phán quyết rằng các đảo do Bắc Kinh đang chiếm đóng không “có khả năng mở rộng vùng biển đặc quyền kinh tế” vì lý do các đảo đó “không có con người sinh sống”, và do đó, các thực thể đó không phải là đảo. Một số đảo do Pháp chiếm hữu như đảo Clipperton cũng có thể được xem là không có khả năng cho con người sinh sống và việc mở rộng vùng đặc quyền kinh tế cũng đang là điều gây tranh cãi.

[4] FONOP là Các chiến dịch tự do hàng hải, là việc đưa các tàu thuyền đi và các thiết bị bay trong khuôn khổ cho phép của UNCLOS bao gồm cả quanh khu vực ít nhất 12 hải lý quanh các đảo mà Trung Quốc yêu sách.

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

"Hàng xóm bắt nạt": Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phản tác dụng

Mọi hành động đều có phản ứng khác nhau; các quốc gia ở Đông Nam Á cũng như các quốc gia có lợi ích ở khu vực này chắc chắn sẽ không khoanh tay đứng nhìn. Trên thực tế, Bắc Kinh đang “mời gọi" các nước chống lại họ, và điều này không mang lại lợi ích cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Hành vi và khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc đang khiến cả châu Á giận dữ. Qua nghiên cứu so sánh tư tưởng và ngoại giao, bài phân tích sẽ giúp hiểu được viễn cảnh hình thành khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc và ảnh hưởng của các chính sách hải quân của nước này đến các quốc gia khác trong việc sửa đổi hoặc hình thành các chiến lược biển mới.

Đọc tiếp...

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Những diễn biến gần đây ở Biển Đông, một trong những tuyến đường biển sầm uất nhất trên thế giới, không chỉ đáng báo động mà còn nhiều khả năng biến thành một cuộc chiến tranh thực sự. Nếu điều đó xảy ra, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á sẽ tiêu tan.

Đọc tiếp...

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Vụ việc ở Bãi Tư Chính là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên hợp pháp ở Biển Đông của các quốc gia ven biển và hợp tác giữa họ với các nước ngoài khu vực. Những hành động này có thể mang lại lợi ích trước mắt cho Trung Quốc, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến bất lợi cho quốc gia này.

Đọc tiếp...

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines đã đúng khi mong muốn có mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này mong muốn mở cửa để phát triển kinh tế hơn nữa. Manila cũng phải nhớ rằng hòa bình và thịnh vượng lâu dài phụ thuộc vào quyền tự do và sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nước có chủ quyền, cũng như trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong lời nói và hành động, Philippines cần phải giữ vững lập trường để bảo vệ những nguyên tắc quan trọng này.

 

Đọc tiếp...

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Tính tới giờ, việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa một số đảo nhân tạo trên Biển Đông được cho là động thái ở mức cao nhất của nước này đối với các vấn đề ở khu vực. Thực chất hành động cũng như mục đích đằng sau của Trung Quốc đe dọa tới không chỉ các nước trong khu vực mà còn tới cả nước lớn như Mỹ.

Đọc tiếp...

Thực chất tình hình tại biển Đông

Thực chất tình hình tại biển Đông

Các vấn đề tại Biển Đông vốn đã xảy ra trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là giữa các bên có yêu sách ở khu vực này. Gần đây, những vấn đề trên trở nên phức tạp hơn do những tính toán chiến lược không chỉ của các bên có tranh chấp, mà còn của cả các nước lớn bên ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), từ lâu được mô tả là mô hình thành công nhất của sự hội nhập khu vực trong thế giới hậu thực dân, đã ngày càng trở nên bất lực trong việc kiềm chế Trung Quốc làm xói mòn trật tự dựa trên quy tắc của khu vực vốn được định hướng bằng nguyên tắc không gây hấn, tránh xung đột và chủ nghĩa đa phương tự do.

Đọc tiếp...

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Đọc tiếp...

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Nếu không có một phản ứng cứng rắn từ phía cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính, các vụ việc tương tự sẽ còn lặp lại trong những năm tới, lý do đơn giản là Bắc Kinh rất hào hứng nhận ra rằng các hành động cưỡng ép của họ đã mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Yêu cầu của EU đòi phải được thừa nhận là một bên tham gia về chính trị và an ninh ở châu Á không phải là mới. Tham vọng của họ có một ghế tại EAS và gần đây hơn là địa vị quan sát viên tại Nhóm chuyên gia ADMM+ là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, xoay quanh đòi hỏi chính là thừa nhận giá trị thực tế của EU đối với an ninh khu vực. Bởi vậy, việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách và hành động của EU ở Biển Đông là điều hợp lôgích.

Đọc tiếp...

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc kiểm soát Biển Đông có nghĩa là Trung Quốc có khả năng bác bỏ hệ thống trật tự thế giới dựa trên các quy tắc, từ chối tuân thủ các chuẩn mực, kỳ vọng, và UNCLOS; đẩy người bảo vệ trật tự thế giới (Mỹ) khỏi Tây Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc phá hủy các đồng minh ở Tây Thái Bình Dương, khiến uy tín của Mỹ bị nghi ngờ ở phạm vi khu vực cũng như quốc tế và phá hủy cơ sở hạ tầng an ninh ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để giành kiểm soát trên Biển Đông, đầu tiên, Trung Quốc cần phải cô lập khu vực. Trong nỗ lực cô lập khu vực, Trung Quốc sử dụng chiến lược hai hướng “cây gậy và củ cà rốt”, vừa lôi kéo các nước láng giềng khi thuận tiện trong khi đe dọa các nước chống đối mình.

Đọc tiếp...

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Tại sao Trung Quốc lại tập trung vào Biển Đông đến như vậy và tại sao lại vào thời điểm này? Nghiên cứu cho thấy, một phần Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhận thức về cơ hội, một phần vì nhận thức về sự suy yếu của Mỹ và một phần bởi nhu cầu lên tiếng về những tuyên bố pháp lý của nhà nước.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Người ta thường cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định tại phần XV Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) được áp dụng rất hạn chế, phản ánh ý đồ của những người soạn thảo UNCLOS. Vì vậy, các tòa trọng tài cần diễn giải phần XV một cách thận trọng, lưu ý đến những giới hạn về thẩm quyền của toà. Tuy nhiên, Phán quyết Vụ kiện Biển Đông đã đi ngược lại với cách tiếp cận này.

Đọc tiếp...

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Bài viết lập luận rằng các bất ổn cường độ thấp sẽ xảy ra trong tranh chấp biển hoặc cạnh tranh sức mạnh trên biển; tuy nhiên, ít có khả năng tạo ra chu kỳ leo thang kéo dài bởi đặc điểm của môi trường chiến lược biển khu vực.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Thời điểm hiện tại, tình hình Biển Đông đang đi vào thời điểm quan trọng khi những bước tiến của Trung Quốc đang tích tụ dần còn dư địa cho Mỹ hành động đang giảm đi, và các nhà quan sát tại khu vực thì đang tự hỏi liệu Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức này hay chưa. Và Mỹ vẫn đang loay hoay đi tìm một chiến lược.

Đọc tiếp...

"Không độc chiếm" Biển Đông?

Dù có sự khác biệt giữa Vương quốc Trung Hoa và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng Simon nhận thấy Trung Quốc vẫn giữ khuynh hướng sơ khởi đó là thưởng cho "những quốc gia sẵn sàng thừa nhận vị thế bá chủ khu vực của mình" trong khi phạt "những quốc gia từ chối tuân phục". Để thấy rõ nhất cách tiếp cận này của Trung Quốc, ta có thể nhìn ngay vào quan hệ của nước này tại Đông Nam Á trong năm 2018.

Đọc tiếp...

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Bài viết phân tích 3 trường hợp nghiên cứu trong lĩnh vực - du lịch, khai thác năng lượng và cơ sở hạ tầng - từ đó nêu bật vai trò các chủ thể doanh nghiệp Trung Quốc đã làm thay đổi chính sách Biển Đông của Trung Quốc như thế nào.

Đọc tiếp...

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Bài phân tích đánh giá việc Bắc Kinh xác định chiến lược biển của mình trong các tuyên bố công khai của lãnh đạo. Mục đích là nhằm hiểu được nhiều hơn về ý đồ và ưu tiên chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực biển; đồng thời cung cấp cho giới hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia vốn kiến thức cụ thể và đầy đủ nhất để đối trọng với Trung Quốc trong các vấn đề trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Hành động của Trung Quốc tại Biển Đông khiến các nước trong khu vực cảnh giác. Thực tế này thúc đẩy Philippines kiện Trung Quốc. Vào năm 2016, tòa đã đưa ra phán quyết. Hành động và phản ứng của các bên liên quan tới phán quyết và các sự kiện chính trị khác đã khiến năm 2016 trở thành một năm đáng chú ý. Cuộc bầu cử Tổng thống ở Philippines và Mỹ cũng bổ sung những động lực khác khiến tình hình khu vực thay đổi.

 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Bài viết so sánh chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Mỹ, cụ thể là các hình thức hội nhập kinh tế và cách tiếp cận địa chính trị tại Đông Nam Á. Các tác giả so sánh động cơ và lý do các cường quốc lớn và hạng hai trong khu vực chấp nhận hoặc tranh cãi về các chính sách của Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Các ghi chép của Trung Quốc cho thấy chuyến thám hiểm chính thức đầu tiên của Trung Quốc tới Hoàng Sa vào năm 1902 chưa từng diễn ra. Thay vào đó, một cuộc thám hiểm bí mật được tiến hành nhiều thập kỷ sau đó để ngụy tạo bằng chứng khảo cổ học trên quần đảo Hoàng Sa nhằm củng cố yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN về vấn đề Biển Đông dường như đang được cải thiện. Trong khu vực, người ta nói đến hợp tác kinh tế và khoa học, khai thác chung tài nguyên biển, bộ quy tắc ứng xử. Nhưng thực tế hoàn toàn khác và chúng ta không thể quên một điều cốt yếu: Sự mất cân xứng về công nghệ và quân sự, những cơ hội và nguy hiểm của việc khai thác chung... có lợi cho Bắc Kinh!

Đọc tiếp...

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Một liên minh hiệu quả ở Biển Đông sẽ là thứ giúp bảo vệ các quyền lợi mà các nước Đông Nam Á được hưởng trong vùng biển của chính họ, đồng thời khiến Bắc Kinh phải đưa ra những nhượng bộ dài hạn hoặc phải trả một cái giá cắt cổ về ngoại giao và kinh tế. Nhưng để làm được điều đó, Washington cần đưa chính sự sáng tạo và tham vọng mà họ đã thể hiện ở biển Hoa Đông đến Biển Đông.

Đọc tiếp...

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Hiểu và đánh bại cuộc nổi dậy trên biển của Trung Quốc ở Biển Đông

Để khôi phục được vị thế, Mỹ và các đồng minh của nước này cần phải điều chỉnh lại cách hiểu của họ về chiến dịch của Trung Quốc trên Biển Đông và định hướng lại chiến lược của Mỹ nhằm đánh bại nó.

Đọc tiếp...

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn: Những thách thức địa chính trị trên Biển Đông mà Trung Quốc đang phải đối mặt

Bài phát biểu của ông Ngô Sỹ Tồn nhận định tình hình Biển Đông mà ông đã nắm được qua cuộc trao đổi với chuyên gia, học giả các viện nghiên cứu chính sách nhân chuyến công tác tới Mỹ, Nhật Bản và Úc gần đây, đồng thời đưa ra một số phán đoán và phân tích về tình hình địa chính trị ở Biển Đông hiện nay.

Đọc tiếp...

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc – Philippines: Thách thức và triển vọng

Vài năm trở lại đây, vấn đề khai thác chung tài nguyên dầu khí ở Biển Đông giữa Trung Quốc và Philippines thu hút sự chú ý rất lớn từ các quốc gia trong và ngoài khu vực. Trên quan điểm của Trung Quốc, triển vọng khai thác chung giữa hai nước có khả thi? Cần phải giải quyết những thách thức nào để đi đến thỏa thuận khai thác trên thực tế?

Đọc tiếp...

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Thương mại, chiến tranh và Biển Đông

Trong vùng biển từng được cho là đã đạt được tiến bộ, một mặt trận đáng lo ngại đang hình thành: làn sóng ngầm liên kết tranh chấp ở Biển Đông với cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Đọc tiếp...

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Phán quyết Tòa trọng tài Biển Đông: nhìn từ góc độ giải quyết tranh chấp

Việc thực thi hay chấp nhận Phán quyết là điều quan trọng để giải quyết tranh chấp, nhưng quan trọng hơn là các quốc gia và những nước phụ thuộc vào hoạt động giao thương trong khu vực phải tìm kiếm giải pháp hòa bình và thực dụng để cân bằng lợi ích của tất cả các bên liên quan.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 10923 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin