19 - 10 - 2019 | 11:37
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Cơ chế tham vấn song phương Trung Quốc-Philippines về Biển Đông: Triển vọng và thách thức

Email In PDF.

Trung Quốc và Philippines cho rằng cơ chế này đã đạt được một số dấu hiệu lạc quan ban đầu. Tuy nhiên, theo đánh giá và phân tích từ các nhà quan sát, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Tóm tắt 

ü  Một kết quả của sự thay đổi hoàn toàn trong quan hệ Trung Quốc-Philippines kể từ khi Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lên nắm quyền vào tháng 6/2016 là Cơ chế tham vấn song phương (BCM) về Biển Đông. 

ü  Kiên quyết phản đối sự tham gia của các cường quốc ngoài khu vực hoặc bên thứ ba vào các tranh chấp trên Biển Đông, Trung Quốc coi BCM là cách thực tiễn và khả thi nhất để xử lý những tranh chấp giữa các bên liên quan. 

ü  Hai cuộc họp BCM được tổ chức cho tới nay rõ ràng đã dẫn đến việc 2 nước triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật để làm việc về các sáng kiến hợp tác có thể thực hiện được. Các chi tiết cụ thể chưa được công khai. 

ü  Trong lĩnh vực dầu khí rất được chú ý, hai nước vẫn đang trong giai đoạn tham vấn và thăm dò. Hai nước tỏ ra lưu tâm đến những bài học "đau đớn" của lần hợp tác cuối cùng giữa họ trong lĩnh vực này trong giai đoạn 2004-2008. 

Giới thiệu 

Trung Quốc đã luôn phản đối đa phương hóa hoặc quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Cụ thể hơn, điều này nói lên sự phản đối kiên quyết của họ đối với sự can dự của các cường quốc ngoài khu vực, cụ thể là Mỹ hoặc sự can thiệp của các bên thứ ba như Tòa trọng tài vốn công bố phán quyết của mình vào tháng 7/2016. 

Một ví dụ thường được dẫn ra là Trung Quốc từ chối tham gia tranh tụng tại Tòa trọng tài khi tòa này triệu tập trong 3 năm từ 2013 đến 2016. Trung Quốc thậm chí đã chỉ trích gay gắt phán quyết của Tòa trọng tài, gọi đó là một "trò hề chính trị", coi nó "vô giá trị" và "không có sức ràng buộc", và tồi tệ nhất, "chỉ là một mẩu giấy". Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân thậm chí quả quyết rằng thành phần của Tòa trọng tài thiếu sót nghiêm trọng (vì không ai trong số 5 thẩm phán là người châu Á) và nghi ngờ hơn nữa cách hành xử chuyên nghiệp của các thẩm phán (bằng cách hỏi ai đã thuê họ). 

Trái ngược hoàn toàn với khi bác bỏ vai trò của các bên thứ ba, Trung Quốc đã nhanh chóng tái khẳng định lựa chọn thay thế ưa thích của mình là cách tiếp cận song phương gồm các bên liên quan trực tiếp. Chính Philippines đã đem lại cho Trung Quốc cơ hội để thể hiện mô hình ưa thích của mình khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền vào tháng 6/2016 và chấm dứt chính sách đối đầu của Philippines với Trung Quốc. 

Quan hệ Trung Quốc-Philippines cải thiện dẫn đến một kết quả là việc triệu tập Cơ chế tham vấn song phương (BCM) về Biển Đông. BCM về cơ bản đem lại một nền tảng để các quan chức cấp làm việc của cả Trung Quốc lẫn Philippines ngồi vào bàn đàm phán nhằm chủ yếu giải quyết những khác biệt của họ về Biển Đông, và trong một chừng mực nào đó, cũng để trao đổi quan điểm về các vấn đề mỗi bên quan tâm. Hơn nữa, nó tìm cách thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực cùng quan tâm. Mặc dù đây không phải là một cơ quan cấp cao, nhưng Trung Quốc đã nhiều lần nhấn mạnh rằng BCM là cách hợp lý, và thêm vào đó là cách duy nhất để giải quyết các tranh chấp của mình với các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền. Nước này quyết tâm khiến nó thành công, nếu đánh giá dựa trên 2 cuộc họp đã được tổ chức cho tới nay. 

Những diễn biến của BCM 

Ý tưởng về một BCM được nêu ra trong chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Duterte tới Trung Quốc vào tháng 10/2016 vốn được 2 nước ca ngợi là một "chuyến thăm lịch sử" để "truyền nguồn năng lượng mới nhằm đem lại lợi ích hữu hình cho người dân hai nước". Tuyên bố chung được đưa ra sau chuyến thăm nói rõ: 

“Cả 2 bên nhất trí tiếp tục thảo luận các biện pháp xây dựng lòng tin nhằm gia tăng lòng tin lẫn nhau và hành xử kiềm chế khi tiến hành các hoạt động trên Biển Đông mà sẽ làm phức tạp hoặc leo thang xung đột cũng như gây ảnh hưởng đến hòa bình và sự ổn định. Về mặt này, bên cạnh và khi không có thành kiến với các cơ chế khác, một cơ chế tham vấn song phương có thể hữu ích. Cơ chế này sẽ họp thường xuyên về các vấn đề thời sự và vấn đề khác mà mỗi bên quan tâm về Biển Đông. Cả 2 bên cũng nhất trí thăm dò các lĩnh vực hợp tác khác” (đoạn 42 của tuyên bố chung). 

Trên đà chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Duterte, hai nước đã nối lại Hội nghị tham vấn cấp ngoại trưởng lần thứ 20 tại Manila vài tháng sau đó vào tháng 1/2017 vốn đã đình trệ kể từ Hội nghị tham vấn cấp ngoại trưởng lần thứ 19 vào năm 2013. Tại cuộc họp vào tháng 1/2017, Philippines và Trung Quốc đã hoàn thành những việc các nhà lãnh đạo hai nước trước đó đã xác nhận và đồng ý thiết lập một BCM về Biển Đông. Mục đích đã nêu rõ của BCM này là thúc đẩy lòng tin lẫn nhau và hợp tác vì hòa bình và sự ổn định trong khu vực. Hai bên cũng đã đạt được đồng thuận sơ bộ về Điều khoản tham chiếu (TOR) của BCM. 

BCM đã tổ chức cuộc họp đầu tiên vào tháng 5/2017, sau đó là một cuộc họp thứ hai vào tháng 2/2018. Tại cuộc họp đầu tiên ở Quý Dương, với đồng chủ tọa là Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lưu Chấn Dân và Đại sứ Philippines tại Trung Quốc Jose Santiago L. Sta. Romana, hai bên đã khởi động TOR của BCM này, đánh giá lại kinh nghiệm của họ về Biển Đông, trao đổi quan điểm về các vấn đề thời sự và vấn đề khác mà mỗi bên quan tâm, thảo luận khả năng hợp tác hàng hải thực tiễn và việc thiết lập các nhóm công tác kỹ thuật liên quan, và đồng ý rằng BCM sẽ bao gồm các quan chức tương cấp thuộc hai Bộ Ngoại giao và các cơ quan hàng hải liên quan, những người sẽ gặp nhau luân phiên ở Trung Quốc và Philippines cứ 6 tháng một lần. 

Tại cuộc họp thứ 2 ở Manila vào tháng 2/2018, do Thứ trưởng Ngoại giao Khổng Huyễn Hựu của Trung Quốc và Thứ trưởng phụ trách vấn đề chính sách của Bộ ngoại giao Philippines Enrique A. Manalo là đồng chủ tọa, cả hai bên đã đưa ra những đánh giá tích cực về BCM. Họ dường như đã đạt được tiến triển vượt ra ngoài cuộc họp đầu tiên với những "thảo luận sâu sắc" về các sáng kiến chung có lợi cho cả 2 bên và thỏa thuận đạt được về việc triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật trong những lĩnh vực như ngư nghiệp, dầu khí, nghiên cứu khoa học biển và bảo vệ môi trường biển, và an ninh chính trị. Nó cũng đề cập rằng các nhóm công tác kỹ thuật đã nhận diện hơn nữa một số sáng kiến hợp tác có khả năng thực hiện mặc dù chi tiết của những sáng kiến này chưa được nêu rõ. 

Trong số các lĩnh vực có thể hợp tác đã được nhận diện ở trên, dầu khí thu hút nhiều sự chú ý của công chúng nhất. Hai nước được cho là đã đồng ý thiết lập một ủy ban đặc biệt để tìm ra cách cùng thăm dò dầu khí ở Biển Đông mà không thiên vị tuyên bố chủ quyền của bên nào trong khu vực. Cần nhấn mạnh rằng họ vẫn đang trong những giai đoạn đầu của công tác thăm dò cách hợp tác trong lĩnh vực này. 

Trong một nỗ lực nhìn nhận mọi việc khách quan hơn, Đại sứ Jose Santiago L. Sta. Romana, trong khi mô tả thỏa thuận hợp tác thăm dò dầu khí là một "bước đột phá", đã nhanh chóng dội gáo nước lạnh vào những kỳ vọng bằng cách phát biểu rằng đây "chỉ là bước khởi đầu của một tiến trình". Một cách riêng rẽ, Ngoại trưởng Philippines Alan Peter Cayetano đã công khai bảo đảm rằng mọi thỏa thuận thăm dò năng lượng nào đã lên kế hoạch với Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phải tuân thủ Hiến pháp Philippines và luật pháp quốc tế. 

Lập trường của Trung Quốc 

Trung Quốc đã đề cao tầm quan trọng của BCM vì một số lý do. Đầu tiên là BCM đại diện cho 1 trong 2 lộ trình chính theo cách tiếp cận lộ trình kép mà Trung Quốc chủ trương về vấn đề Biển Đông. Theo cách tiếp cận lộ trình kép này, các tranh chấp liên quan đến Biển Đông nên được giải quyết hợp lý thông qua đàm phán và tham vấn giữa các nước liên quan trực tiếp, và rằng Trung Quốc và 10 nước ASEAN nên làm việc cùng nhau để bảo vệ hòa bình và sự ổn định ở Biển Đông. Trung Quốc coi BCM là cách thực tiễn và khả thi nhất để xử lý tranh chấp giữa các bên liên quan trực tiếp, cụ thể là giữa Trung Quốc và Philippines, thông qua đàm phán và tham vấn. 

Lý do thứ hai là BCM cho thấy rằng Trung Quốc và các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền có khả năng xử lý hoặc giải quyết những khác biệt của họ về Biển Đông mà không có sự tham gia các cường quốc ngoài khu vực, về cơ bản là nhắc tới Mỹ. Trung Quốc đã tức giận trước các phương tiện hải và không quân Mỹ đang tiến hành các hoạt động tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, đặc biệt là những phương tiện đã đi vào vùng lãnh hải 12 hải lý tính từ các đảo mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền và/hoặc chiếm đóng ở Biển Đông. Theo lập trường của nước này, sự can thiệp của các cường quốc bên ngoài như Mỹ làm phức tạp và thậm chí phá hoại nền hòa bình và sự ổn định của Biển Đông. 

Lý do thứ ba là BCM củng cố quan điểm rằng các tranh chấp Biển Đông chỉ liên quan đến Trung Quốc và một số nước ASEAN tuyên bố chủ quyền và không đại diện cho toàn bộ quan hệ của nước này với ASEAN. Theo chính cấu trúc của nó, BCM, vốn cho phép Philippines lôi kéo Trung Quốc can dự và ngược lại, giúp giới hạn những khác biệt giữa hai nước này chỉ tới mức độ song phương và cho tới nay đã không ảnh hưởng đến tinh thần chung của quan hệ Trung Quốc-Philippines, và hơn nữa, không nên tác động đến những động lực chung của quan hệ Trung Quốc-ASEAN. Hơn nữa, bản thân Trung Quốc cũng tham gia một số dạng đàm phán song phương hay can dự nào đó với các nước ASEAN tuyên bố chủ quyền khác về những khác biệt và lợi ích lãnh thổ và hàng hải của họ. 

Lý do thứ tư là BCM đánh dấu một sự đoạn tuyệt rõ ràng với chính sách đối đầu trước đây của cựu Tổng thống Philippines Benigno Aquino, điều Trung Quốc đã nhanh chóng để lại đằng sau và đang nỗ lực nhất có thể để bảo đảm rằng sẽ không quay trở lại quỹ đạo chẳng mấy vui vẻ này. Kể từ đó, Trung Quốc đã tăng cường hợp tác với Philippines trong nhiều lĩnh vực từ kinh tế đến văn hóa-xã hội, cho tới hợp tác quốc phòng non trẻ bao gồm tài trợ súng trường tấn công và súng bắn tỉa cũng như đạn dược vốn được dùng trong cuộc chiến chống cuộc nổi dậy của chiến binh Hồi giáo ở Marawi. Trên thực tế, Trung Quốc đã mô tả giai đoạn hiện tại dưới thời Tổng thống Philippines Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình là "kỷ nguyên vàng" của quan hệ Philippines-Trung Quốc. Xét đến cách các mối quan hệ đã cải thiện, Trung Quốc sẽ muốn duy trì động lực của BCM nhằm bảo đảm thu được những lợi ích hữu hình, mà vì thế nó trở thành mô hình giải quyết những khác biệt giữa các nước tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông. 

Những thách thức 

Mặc dù BCM đã đạt được một số tiến triển bước đầu, vẫn còn quá sớm để kết luận rằng nó là một thành công. Một mặt, thái độ thận trọng của các quan chức cấp cao Philippines được nêu ở trên về hợp tác trong lĩnh vực năng lượng không phải là không có lý do. 

Lần cộng tác cuối cùng giữa Trung Quốc và Philippines trong lĩnh vực này là trong thời Chính quyền Gloria Arroyo, và nó đã không kết thúc tốt đẹp. Quay trở lại năm 2004, Công ty dầu khí quốc gia Philipines đã ký kết với Tổng công ty dầu khí hải dương Trung Quốc Thỏa thuận tiến hành thăm dò địa chất chung trên biển ở các khu vực nhất định trên Biển Đông. Thỏa thuận song phương này đã trở thành thỏa thuận ba bên khi Tập đoàn dầu khí Việt Nam tham gia vào năm 2005. Tuy nhiên, ba công ty không thể tiếp tục sau giai đoạn thăm dò địa chất đầu tiên vì Chính quyền Gloria Arroyo sa lầy vào cuộc tranh cãi chính trị trong nước. 

Tổng thống Arroyo đã bị cáo buộc "phản quốc" vì đi ngược lại những lợi ích và chủ quyền của Philippines bằng việc đưa vào những phần thăm dò địa chất ở thềm lục địa của Philippines. Bà Arroyo cũng bị cáo buộc nhận tiền lại quả theo hình thức các dự án đầu tư khác của Trung Quốc vào Philippines đổi lấy việc ký kết thỏa thuận năm 2004. Do những vụ gây tranh cãi này, thỏa thuận ba bên không tiếp tục sau năm 2008. 

Do đó, theo khuôn khổ BCM hiện tại đang giám sát việc hợp tác dầu khí, có nhiều chi tiết cần phải được giải quyết như cần làm việc về các dự án cụ thể nào, liên quan đến ai, hợp tác như thế nào và đặt các dự án ở đâu. Ở giai đoạn này, Philippines và Trung Quốc đang trong thời kỳ thăm dò và tham vấn và chắc chắn còn xa mới đến giai đoạn phát triển chung. 
Đối với bất kỳ sự hợp tác dự án cuối cùng nào, cần phải tuân thủ hơn nữa luật pháp Philippines hiện hành quy định rằng các dự án dầu khí phải có 60% thuộc sở hữu của Philippines, và bất kỳ động thái nào nhằm sửa đổi hoặc né tránh yêu cầu này có thể dẫn đến những phản ứng chính trị và sự phản đối nhằm vào Chính quyền Duterte. 

BCM bị giới hạn hơn nữa trong phạm vi của nó. Mặc dù nó cũng đã được quảng bá là một nền tảng để trao đổi quan điểm về các vấn đề thời sự và những vấn đề khác mà Philippines hoặc Trung Quốc quan tâm ngoài vấn đề Biển Đông, nó không toàn diện như được tuyên bố ngay cả về những vấn đề hàng hải liên qua đến hai nước. Ví dụ điển hình là cuộc đấu khẩu kéo dài giữa Philippines và Trung Quốc về Rặng Philippines (trước đây gọi là Benham Rise), nằm ở phía Đông đảo Luzon trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Mới đây nhất, vào tháng 2/2018, người phát ngôn của Tổng thống Philippines Harry Roque được cho là đã nói rằng Philippines đã phản đối các tên gọi đề xuất của Trung Quốc cho 5 cấu trúc địa hình ở Rặng Philippines. 

Đáp lại, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng đã công khai tuyên bố họ không biết Philippines đưa ra lời phản đối. Theo ông, Tiểu ban đặt tên cấu trúc địa hình dưới mặt biển (SCUFN), một cơ quan quốc tế chuyên biệt mà Trung Quốc là một thành viên, chịu trách nhiệm thiết lập các tiêu chuẩn đặt tên cho những cấu trúc địa lý dưới mặt biển. Dựa trên các nguyên tắc của SCUFN, Cảnh Sảng nói rằng các nước liên quan có thể nộp đề xuất đặt tên cho các cấu trúc địa hình chưa có tên nằm trong 12 hải lý kể từ các nước ven biển. Nói cách khác, Cảnh Sảng đang nói rằng những cái tên Trung Quốc đề xuất cho các thực thể chưa có tên ở Rặng Philippines là phù hợp với thông lệ quốc tế đã có từ trước và theo quy định của SCUFN. 

Bất chấp tính xác đáng của những lập luận mà Trung Quốc và Philippines đưa ra về cách đặt tên cho các cấu trúc địa hình dưới mặt biển chưa có tên ở Rặng Philippines, tình tiết này cho thấy rằng có nhiều hạn chế đối với hiệu quả của BCM trong việc giải quyết những khác biệt về các vấn đề hàng hải. Về chuyện này, dường như Trung Quốc và Philippines đã có thể phối hợp tốt hơn lập trường của họ hoặc ít nhất là đạt được một điều gì đó ở hậu trường thông qua BCM, và tránh đấu khẩu công khai. Một số nhà quan sát còn đi xa hơn khi cho rằng việc Trung Quốc đặt tên các cấu trúc địa hình dưới mặt biển ở Rặng Philippines, bên ngoài bản đồ “đường 9 đoạn”, đã làm dấy lên câu hỏi về ý định của Trung Quốc trong khu vực phía Đông của Philippines. 

Kết luận 

BCM đã đạt được một số tiến triển kể từ hai cuộc họp. Trung Quốc và Philippines đã triệu tập các nhóm công tác kỹ thuật mà rõ ràng đã nhận diện được một số sáng kiến hợp tác khả thi. Cụ thể, một ủy ban đặc biệt đang khảo sát cách 2 nước có thể cùng thăm dò dầu khí trên Biển Đông. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi họ có thể chuyển sang giai đoạn hoạt động chung tiếp theo, chứ chưa nói đến cùng phát triển.

Lye Liang Fook là chuyên viên nghiên cứu cao cấp tại Viện nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS). Bài viết được đăng trên ISEAS No.14, 2018.

Trần Quang (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Báo cáo chưa đầy đủ về hoạt động quân sự của Mỹ tại Biển Đông năm 2018

Chừng nào sức mạnh của Trung Quốc vẫn đang phát triển, ngay cả khi nước này tiếp tục hạn chế sử dụng sức mạnh, quân đội Mỹ vẫn sẽ tiếp tục tăng cường bố trí lực lượng và hiện diện quân sự, tăng cường hoạt động “tự do hàng hải” khiến Biển Đông trở thành “chiến trường”. Trong tương lai, lực lượng quân đội Mỹ sẽ không ngừng tập trung ở Biển Đông, gia tăng cường độ hành động hơn nữa.

Đọc tiếp...

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Trung Quốc-Philippines: Triển vọng khai thác dầu khí

Bầu không khí của chuyến thăm thứ 5 của Duterte đến Trung Quốc đã trở nên u ám sau các hành động của Trung Quốc như phái hàng trăm tàu cá đến đảo Thị Tứ và đâm chìm một tàu cá Philippines gần bãi Cỏ Rong trong nửa đầu năm 2019.

Đọc tiếp...

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng "họng súng" và "vỏ bọc hòa bình"

Trung Quốc khẳng định sức mạnh bằng

"Người dân Trung Quốc đã học được giá trị của hòa bình"..."Trung Quốc chưa bao giờ tiến hành bất kỳ cuộc chiến tranh hay xung đột nào" hay "Trung Quốc luôn đi đầu trong việc hướng tới hòa bình và ổn định khu vực"... Đây là những "Khẩu hiệu" mà Trung Quốc thường rêu rao để đánh bóng hình ảnh của mình. Tuy nhiên, những gì Trung Quốc làm hoàn toàn trái ngược với điều đó.

Đọc tiếp...

"Hàng xóm bắt nạt": Hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ phản tác dụng

Mọi hành động đều có phản ứng khác nhau; các quốc gia ở Đông Nam Á cũng như các quốc gia có lợi ích ở khu vực này chắc chắn sẽ không khoanh tay đứng nhìn. Trên thực tế, Bắc Kinh đang “mời gọi" các nước chống lại họ, và điều này không mang lại lợi ích cho Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Chiến tranh pháp lý của Trung Quốc, tranh chấp tài nguyên và luật biển

Học thuyết “Tam chiến” của Trung Quốc vạch ra bộ ba phương pháp tấn công: chiến tranh thông tin, chiến tranh tâm lý và chiến tranh pháp lý. Trong số này, chức năng của chiến tranh pháp lý là nhằm “thúc đẩy tính hiệu quả của các cơ chế và quy trình pháp lý hiện hành để hạn chế hành vi đối địch, đối phó trong các hoàn cảnh bất lợi, đảo ngược các án lệ, và tối đa hóa lợi thế trong các tình huống liên quan đến các lợi ích cốt lõi của Trung Quốc”.

Đọc tiếp...

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Câu chuyện về chủ quyền và vai trò cá nhân lãnh đạo trong xác lập vị thế của Trung Quốc

Hành vi và khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc đang khiến cả châu Á giận dữ. Qua nghiên cứu so sánh tư tưởng và ngoại giao, bài phân tích sẽ giúp hiểu được viễn cảnh hình thành khát vọng bá quyền trên biển của Trung Quốc và ảnh hưởng của các chính sách hải quân của nước này đến các quốc gia khác trong việc sửa đổi hoặc hình thành các chiến lược biển mới.

Đọc tiếp...

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Cách thức ngăn chặn Trung Quốc trên Biển Đông

Mỹ và đồng minh phải sử dụng sức mạnh của họ trên mọi lĩnh vực quân sự và phi quân sự. Theo đó, các hoạt động hộ tống bảo vệ hàng hải sẽ đi kèm với các nỗ lực đồng thời nhằm giúp các chính phủ và nền kinh tế ở Đông Nam Á vững vàng hơn trước ảnh hưởng xấu của Trung Quốc, cũng như việc phát triển và triển khai các lực lượng chiến đấu tinh nhuệ với nhiệm vụ ngăn chặn hành vi gây hấn quy mô lớn của Trung Quốc

Đọc tiếp...

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Tôn trọng và tuân thủ luật pháp - Ưu tiên hàng đầu cho vấn đề hóc búa ở Biển Đông

Những diễn biến gần đây ở Biển Đông, một trong những tuyến đường biển sầm uất nhất trên thế giới, không chỉ đáng báo động mà còn nhiều khả năng biến thành một cuộc chiến tranh thực sự. Nếu điều đó xảy ra, hòa bình và ổn định ở Đông Nam Á sẽ tiêu tan.

Đọc tiếp...

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Đối đầu ở Bãi Tư Chính: Giông tố mới ở Biển Đông

Vụ việc ở Bãi Tư Chính là một phần trong những nỗ lực của Trung Quốc nhằm ngăn cản hoạt động khai thác tài nguyên hợp pháp ở Biển Đông của các quốc gia ven biển và hợp tác giữa họ với các nước ngoài khu vực. Những hành động này có thể mang lại lợi ích trước mắt cho Trung Quốc, nhưng về lâu dài sẽ dẫn đến bất lợi cho quốc gia này.

Đọc tiếp...

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines: Làm thế nào để đứng vững giữa cuộc cạnh tranh Trung-Mỹ?

Philippines đã đúng khi mong muốn có mối quan hệ thân thiện với Trung Quốc, đặc biệt là khi nước này mong muốn mở cửa để phát triển kinh tế hơn nữa. Manila cũng phải nhớ rằng hòa bình và thịnh vượng lâu dài phụ thuộc vào quyền tự do và sự tôn trọng lẫn nhau giữa các nước có chủ quyền, cũng như trật tự quốc tế dựa trên nguyên tắc. Trong lời nói và hành động, Philippines cần phải giữ vững lập trường để bảo vệ những nguyên tắc quan trọng này.

 

Đọc tiếp...

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Đỉnh điểm của việc Trung Quốc quân sự hóa biển Đông

Tính tới giờ, việc Trung Quốc tiến hành quân sự hóa một số đảo nhân tạo trên Biển Đông được cho là động thái ở mức cao nhất của nước này đối với các vấn đề ở khu vực. Thực chất hành động cũng như mục đích đằng sau của Trung Quốc đe dọa tới không chỉ các nước trong khu vực mà còn tới cả nước lớn như Mỹ.

Đọc tiếp...

Thực chất tình hình tại biển Đông

Thực chất tình hình tại biển Đông

Các vấn đề tại Biển Đông vốn đã xảy ra trong một khoảng thời gian dài, đặc biệt là giữa các bên có yêu sách ở khu vực này. Gần đây, những vấn đề trên trở nên phức tạp hơn do những tính toán chiến lược không chỉ của các bên có tranh chấp, mà còn của cả các nước lớn bên ngoài khu vực.

Đọc tiếp...

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Gót chân Asin của ASEAN trong vấn đề Biển Đông

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), từ lâu được mô tả là mô hình thành công nhất của sự hội nhập khu vực trong thế giới hậu thực dân, đã ngày càng trở nên bất lực trong việc kiềm chế Trung Quốc làm xói mòn trật tự dựa trên quy tắc của khu vực vốn được định hướng bằng nguyên tắc không gây hấn, tránh xung đột và chủ nghĩa đa phương tự do.

Đọc tiếp...

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Các vấn đề trong liên minh Mỹ-Philippines

Hiện nay, không có thông tin công khai về việc Chính phủ Philippines chính thức yêu cầu Mỹ có một đánh giá hiệp ước chính thức. Người ta cho rằng một đánh giá chính thức sẽ vấp phải những khó khăn, trước hết là trong việc đạt được sự nhất trí về những sửa đổi đối với một hiệp ước có từ 7 thập kỷ trước và sau đó là trong việc phê chuẩn một hiệp ước đã sửa đổi ở cả 2 nước.

Đọc tiếp...

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Suy nghĩ về các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính

Nếu không có một phản ứng cứng rắn từ phía cộng đồng quốc tế đối với các hành động của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính, các vụ việc tương tự sẽ còn lặp lại trong những năm tới, lý do đơn giản là Bắc Kinh rất hào hứng nhận ra rằng các hành động cưỡng ép của họ đã mang lại hiệu quả.

Đọc tiếp...

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Vai trò ngày càng tăng của EU ở Biển Đông

Yêu cầu của EU đòi phải được thừa nhận là một bên tham gia về chính trị và an ninh ở châu Á không phải là mới. Tham vọng của họ có một ghế tại EAS và gần đây hơn là địa vị quan sát viên tại Nhóm chuyên gia ADMM+ là chủ đề của nhiều cuộc thảo luận, xoay quanh đòi hỏi chính là thừa nhận giá trị thực tế của EU đối với an ninh khu vực. Bởi vậy, việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách và hành động của EU ở Biển Đông là điều hợp lôgích.

Đọc tiếp...

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Hệ lụy từ hành vi của Trung Quốc ở Biển Đông

Việc kiểm soát Biển Đông có nghĩa là Trung Quốc có khả năng bác bỏ hệ thống trật tự thế giới dựa trên các quy tắc, từ chối tuân thủ các chuẩn mực, kỳ vọng, và UNCLOS; đẩy người bảo vệ trật tự thế giới (Mỹ) khỏi Tây Thái Bình Dương, làm suy yếu hoặc phá hủy các đồng minh ở Tây Thái Bình Dương, khiến uy tín của Mỹ bị nghi ngờ ở phạm vi khu vực cũng như quốc tế và phá hủy cơ sở hạ tầng an ninh ở Đông Nam Á.

Đọc tiếp...

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện chiến lược của Trung Quốc ở Biển Đông

Để giành kiểm soát trên Biển Đông, đầu tiên, Trung Quốc cần phải cô lập khu vực. Trong nỗ lực cô lập khu vực, Trung Quốc sử dụng chiến lược hai hướng “cây gậy và củ cà rốt”, vừa lôi kéo các nước láng giềng khi thuận tiện trong khi đe dọa các nước chống đối mình.

Đọc tiếp...

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Nhận diện mục đích của Trung Quốc ở Biển Đông

Tại sao Trung Quốc lại tập trung vào Biển Đông đến như vậy và tại sao lại vào thời điểm này? Nghiên cứu cho thấy, một phần Trung Quốc được thúc đẩy bởi nhận thức về cơ hội, một phần vì nhận thức về sự suy yếu của Mỹ và một phần bởi nhu cầu lên tiếng về những tuyên bố pháp lý của nhà nước.

Đọc tiếp...

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Phán quyết Biển Đông: Chúng ta nên hiểu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển như thế nào?

Người ta thường cho rằng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định tại phần XV Công ước Liên hợp quốc về Luật biển (UNCLOS) được áp dụng rất hạn chế, phản ánh ý đồ của những người soạn thảo UNCLOS. Vì vậy, các tòa trọng tài cần diễn giải phần XV một cách thận trọng, lưu ý đến những giới hạn về thẩm quyền của toà. Tuy nhiên, Phán quyết Vụ kiện Biển Đông đã đi ngược lại với cách tiếp cận này.

Đọc tiếp...

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Leo thang trên biển: Tình trạng ổn định và bất ổn định tại các vùng biển Đông Á

Bài viết lập luận rằng các bất ổn cường độ thấp sẽ xảy ra trong tranh chấp biển hoặc cạnh tranh sức mạnh trên biển; tuy nhiên, ít có khả năng tạo ra chu kỳ leo thang kéo dài bởi đặc điểm của môi trường chiến lược biển khu vực.

Đọc tiếp...

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Đã đến lúc cần suy nghĩ nghiêm túc về một chiến lược tại Biển Đông

Thời điểm hiện tại, tình hình Biển Đông đang đi vào thời điểm quan trọng khi những bước tiến của Trung Quốc đang tích tụ dần còn dư địa cho Mỹ hành động đang giảm đi, và các nhà quan sát tại khu vực thì đang tự hỏi liệu Mỹ đã sẵn sàng đối mặt với thách thức này hay chưa. Và Mỹ vẫn đang loay hoay đi tìm một chiến lược.

Đọc tiếp...

"Không độc chiếm" Biển Đông?

Dù có sự khác biệt giữa Vương quốc Trung Hoa và Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng Simon nhận thấy Trung Quốc vẫn giữ khuynh hướng sơ khởi đó là thưởng cho "những quốc gia sẵn sàng thừa nhận vị thế bá chủ khu vực của mình" trong khi phạt "những quốc gia từ chối tuân phục". Để thấy rõ nhất cách tiếp cận này của Trung Quốc, ta có thể nhìn ngay vào quan hệ của nước này tại Đông Nam Á trong năm 2018.

Đọc tiếp...

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Vai trò các Chủ thể Doanh nghiệp trong Chính sách Biển Đông của Trung Quốc

Bài viết phân tích 3 trường hợp nghiên cứu trong lĩnh vực - du lịch, khai thác năng lượng và cơ sở hạ tầng - từ đó nêu bật vai trò các chủ thể doanh nghiệp Trung Quốc đã làm thay đổi chính sách Biển Đông của Trung Quốc như thế nào.

Đọc tiếp...

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Chiến lược xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc biển của Bắc Kinh

Bài phân tích đánh giá việc Bắc Kinh xác định chiến lược biển của mình trong các tuyên bố công khai của lãnh đạo. Mục đích là nhằm hiểu được nhiều hơn về ý đồ và ưu tiên chiến lược của Trung Quốc trong lĩnh vực biển; đồng thời cung cấp cho giới hoạch định chính sách và các chuyên gia an ninh quốc gia vốn kiến thức cụ thể và đầy đủ nhất để đối trọng với Trung Quốc trong các vấn đề trên biển.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Biển Đông: Các Động lực Thay đổi

Hành động của Trung Quốc tại Biển Đông khiến các nước trong khu vực cảnh giác. Thực tế này thúc đẩy Philippines kiện Trung Quốc. Vào năm 2016, tòa đã đưa ra phán quyết. Hành động và phản ứng của các bên liên quan tới phán quyết và các sự kiện chính trị khác đã khiến năm 2016 trở thành một năm đáng chú ý. Cuộc bầu cử Tổng thống ở Philippines và Mỹ cũng bổ sung những động lực khác khiến tình hình khu vực thay đổi.

 

Đọc tiếp...

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Cạnh tranh ảnh hưởng Trung - Mỹ tại Đông Nam Á

Bài viết so sánh chính sách đối ngoại của Trung Quốc và Mỹ, cụ thể là các hình thức hội nhập kinh tế và cách tiếp cận địa chính trị tại Đông Nam Á. Các tác giả so sánh động cơ và lý do các cường quốc lớn và hạng hai trong khu vực chấp nhận hoặc tranh cãi về các chính sách của Mỹ và Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Khảo cổ học và chủ nghĩa yêu nước: Chiến lược dài hạn của Trung Quốc ở Biển Đông

Các ghi chép của Trung Quốc cho thấy chuyến thám hiểm chính thức đầu tiên của Trung Quốc tới Hoàng Sa vào năm 1902 chưa từng diễn ra. Thay vào đó, một cuộc thám hiểm bí mật được tiến hành nhiều thập kỷ sau đó để ngụy tạo bằng chứng khảo cổ học trên quần đảo Hoàng Sa nhằm củng cố yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Trung Quốc và ASEAN trên Biển Đông: Những cơ hội và nguy hiểm

Quan hệ giữa Trung Quốc và ASEAN về vấn đề Biển Đông dường như đang được cải thiện. Trong khu vực, người ta nói đến hợp tác kinh tế và khoa học, khai thác chung tài nguyên biển, bộ quy tắc ứng xử. Nhưng thực tế hoàn toàn khác và chúng ta không thể quên một điều cốt yếu: Sự mất cân xứng về công nghệ và quân sự, những cơ hội và nguy hiểm của việc khai thác chung... có lợi cho Bắc Kinh!

Đọc tiếp...

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Cách thức đúng đắn để Mỹ đẩy lùi Trung Quốc ở Biển Đông

Một liên minh hiệu quả ở Biển Đông sẽ là thứ giúp bảo vệ các quyền lợi mà các nước Đông Nam Á được hưởng trong vùng biển của chính họ, đồng thời khiến Bắc Kinh phải đưa ra những nhượng bộ dài hạn hoặc phải trả một cái giá cắt cổ về ngoại giao và kinh tế. Nhưng để làm được điều đó, Washington cần đưa chính sự sáng tạo và tham vọng mà họ đã thể hiện ở biển Hoa Đông đến Biển Đông.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 8963 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin