8 - 8 - 2020 | 5:06
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ Trò chơi "chia để trị" nguy hiểm của Trung Quốc với ASEAN

Trò chơi "chia để trị" nguy hiểm của Trung Quốc với ASEAN

Email In PDF.

Có thể sẽ là phản tác dụng đối với Trung Quốc khi thách thức vai trò trung tâm của ASEAN, song quan trọng hơn, các nước ASEAN cần nhận ra rằng sẽ đạt được rất ít thứ từ việc chia rẽ nội bộ.

 _pek03_32523519.jpg

Trong khi Bắc Kinh cẩn trọng gây dựng quan hệ gần gũi với ASEAN, dường như họ đang để mất động lực này khi tranh chấp lãnh thổ nảy sinh ở vùng biển chiến lược. Diễn biến mới nhất đã diễn ra hôm 23/4 khi Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị thông báo rằng Trung Quốc, Brunei, Campuchia và Lào đạt được một “sự đồng thuận” về Biển Đông. Bốn điểm trong cái gọi là sự đồng thuận này bao gồm:

- Trước tiên, những bất đồng trên Biển Đông không phải là tranh chấp giữa Trung Quốc và ASEAN, và vấn đề này sẽ không ảnh hưởng đến quan hệ Trung Quốc-ASEAN.

- Thứ hai, quyền lợi của tất cả các quốc gia là độc lập lựa chọn cách thức giải quyết tranh chấp theo luật pháp quốc tế cần được xác nhận. Áp đặt một cách tiếp cận đơn phương là sai.

- Thứ ba, theo Điều 5 của Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), Trung Quốc và ba nước tin rằng các bên liên quan nên giải quyết tranh chấp và những vấn đề lãnh thổ và trên biển thông qua đối thoại và tham vấn.

- Thứ tư, Trung Quốc và các nước ASEAN có năng lực cùng nhau bảo vệ hòa bình và ổn định trên Biển Đông, và các nước ngoài khu vực cần đóng một vai trò xây dựng, thay vì ngược lại.

Trong khi 4/10 quốc gia ASEAN, gồm Philippines, Việt Nam, Malaysia và Brunei, có tuyên bố chủ quyền chồng lấn về một phần Biển Đông với Trung Quốc, ASEAN đã nhất quán thông qua và áp dụng phương châm rằng họ sẽ không về bên nào trong tranh chấp chủ quyền. Tranh chấp giữa các nước liên quan cần phải được giải quyết một cách hòa bình, nhất quán với luật pháp quốc tế và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ASEAN (TAC) mà Trung Quốc đã ký năm 2003.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa ASEAN sẽ tự tách biệt mình khỏi vấn đề Biển Đông. Đầu tiên và trước nhất, ASEAN có lợi ích hợp pháp để đảm bảo rằng tự do hàng hải và hàng không, cũng như an toàn đi lại trong vùng biển chiến lược này được duy trì và an ninh khu vực sẽ không bị phương hại. Trên thực tế, sẽ là vô trách nhiệm với ASEAN nếu gạt sang bên vấn đề Biển Đông do nguy cơ gây phương hại của nó đến mối quan hệ nồng ấm và cùng có lợi hiện nay giữa ASEAN và Trung Quốc.

Các bên đạt được “sự đồng thuận” cần ghi nhận rằng ASEAN là cơ chế rõ ràng duy nhất để quản lý tranh chấp Biển Đông, khi tất cả các bên tranh chấp có thể tham gia các cuộc thảo luận hợp lý về chủ đề gây chia rẽ này. Họ cần ghi nhớ rằng chính sự hợp tác giữa ASEAN và Trung Quốc đã dẫn đến việc kết thúc đàm phán DOC vào năm 2002. Căng thẳng và bất tín gia tăng giữa ASEAN và Trung Quốc trong vài năm qua cần hai bên hợp tác chặt chẽ hơn nữa để hướng đến Bộ quy tắc ứng xử (COC) chính thức và mang tính ràng buộc để thúc đẩy hòa bình và ổn định trên Biển Đông.

COC là hy vọng tốt nhất của ASEAN và Trung Quốc để định hình lại mối quan hệ chiến lược mong manh hiện tại. Việc gạt vấn đề Biển Đông ra khỏi các cuộc thảo luận ASEAN có thể giúp Trung Quốc giữ thể diện, song chiến thắng ngoại giao này sẽ dẫn đến cái giá chiến lược khá đắt khi đẩy các bên tranh chấp lại gần hơn với Mỹ và Nhật Bản. Sự quyết đoán gia tăng của Trung Quốc ở Biển Đông khiến các nước ASEAN quan ngại dễ dàng ủng hộ sự tái cân bằng của Mỹ với châu Á hơn.

Tương tự, hành động của Bắc Kinh cũng tạo thuận lợi cho việc chấp thuận vai trò an ninh mở rộng của Nhật Bản trong khu vực. Sự đồng thuận 4 điểm sẽ tác động đến nội bộ ASEAN theo ba cách. Thứ nhất, Lào sẽ trở thành trung tâm chú ý và đặt ra vấn đề liệu Vientiane có thể thực hiện nghĩa vụ Chủ tịch ASEAN của họ một cách khách quan mà không “khuất phục” trước đòi hỏi của Trung Quốc hay không. Thứ hai, trong số 3 nước có sự đồng thuận, chỉ duy nhất Brunei là quốc gia có tranh chấp. Thứ ba, Trung Quốc sẽ bị xem là hủy hoại sự đoàn kết của ASEAN.

Bắc Kinh sẽ hứng chịu sự chỉ trích mạnh mẽ hơn như từng xảy ra vào năm 2012, khi gây áp lực lên Campuchia để ngăn cản việc đưa vấn đề Biển Đông vào tuyên bố chung của Hội nghị Ngoại trưởng ASEAN. Uy tín của ASEAN đã bị đặt dấu hỏi khi lần đầu tiên không đưa ra được tuyên bố chung trong lịch sử của mình. Bất chấp ý định của Trung Quốc thế nào, sự đồng thuận 4 điểm này sẽ được xem là một nỗ lực phá vỡ sự gắn kết và nhất trí trong ASEAN về vấn đề Biển Đông.

Chiến thuật “chia để trị” của Trung Quốc là một trò chơi nguy hiểm, hậu quả nghiêm trọng của nó sẽ dẫn đến một ASEAN suy yếu, nơi 10 quốc gia thành viên sẽ trở nên nhạy cảm hơn không chỉ với ảnh hưởng của Trung Quốc mà còn với các cường quốc ngoài khu vực. Một ASEAN mạnh mẽ và gắn kết có thể duy trì tính trung tâm của họ sẽ đảm bảo rằng khu vực Đông Nam Á vẫn là một khu vực mở, toàn diện và ổn định, ủng hộ Trung Quốc cũng như các đối tác bên ngoài quan trọng khác trong nỗ lực đạt được tăng trưởng kinh tế và an ninh tập thể. Có thể sẽ là phản tác dụng với Trung Quốc khi thách thức tính trung tâm của ASEAN, song quan trọng hơn, các nước ASEAN cần nhận ra rằng sẽ đạt được rất ít thứ từ việc chia rẽ nội bộ.

Tác giả Tang Siew Mun là người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu ASEAN thuộc Viện ISEAS-Yusuf Ishak. Bài viết đăng trên Nhật báo “TODAY”.

 

Anh Thư (gt)

 

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10

Ngày 14/7/2020, Trung tâm nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS, Mỹ) (Chương trình Đông Nam Á và Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á) tổ chức Phiên 1, Hội nghị Biển Đông thường niên lần thứ 10.

Đọc tiếp...

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Trung Quốc lợi dụng đại dịch Covid 19 tăng cường hành động ở Biển Đông?

Đại dịch COVID-19 không tạo ra những cơ hội mới cho Bắc Kinh tại Biển Đông, mà thực chất Trung Quốc chỉ tiếp tục thực hiện chiến lược lâu nay của mình.

Đọc tiếp...

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát động tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020

Mới đây, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã ban hành công văn số 2556/BTNMT-TCBHĐVN gửi các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tổ chức các hoạt động Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới năm 2020.

Đọc tiếp...

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Tài liệu tuyên truyền: Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020

Chủ đề Ngày Đại dương Thế giới năm 2020 do Liên hợp quốc lựa chọn là là “Đổi mới vì một đại dương bền vững”. Tại Việt Nam, Bộ Tài nguyên và Môi trường lựa chọn chủ đề hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2020 là “Đổi mới để phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam”.

Đọc tiếp...

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Giải mã chiến lược cơ hội của Trung Quốc trong bối cảnh đại dịch COVID-19

Đại dịch đã không làm suy giảm các hoạt động địa chính trị - trên thực tế, dịch bệnh dường như còn làm gia tăng những căng thẳng vốn có. Việc hiểu rõ liệu Trung Quốc có thay đổi chính sách đối ngoại hay không, và nếu có thì như thế nào, đóng vai trò trọng yếu trong việc đánh giá những diễn biến trong khu vực ngoại vi của Trung Quốc và những dự định tiếp theo của Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đối đầu không giúp Trung Quốc tại Biển Đông

Đại dịch COVID-19 là cơ hội cho nỗ lực của Trung Quốc nhằm kéo các nước Đông Nam Á lại gần hơn về phía mình. Vì vậy, trong việc xử lý xung đột ở Biển Đông, hành động cho để nhận và một cử chỉ hào phóng nào đó có thể là cách thức hữu hiệu để Bắc Kinh giành được lòng tin và sự tôn trọng từ các nước láng giềng nhỏ hơn.

Đọc tiếp...

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Khả năng cuộc chiến Biển Đông định hình lại châu Á

Một cuộc chiến có thể nổ ra bất kỳ lúc nào ở Biển Đông có thể định hình lại châu Á nói riêng và thế giới nói chung, trong bối cảnh cả Mỹ lẫn Trung Quốc đều đang chuẩn bị cho kịch bản này.

Đọc tiếp...

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Tiền đồn quân sự Trung Quốc ở Biển Đông-Thách thức của cộng đồng quốc tế

Trong khi thế giới đang chật vật đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (COVID-19) gây ra, Trung Quốc tiếp tục củng cố các đảo mà nước này tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông, mà không có bất kỳ phản ứng nào từ cộng đồng quốc tế.

Đọc tiếp...

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

ASEAN vật lộn với hai mối đe dọa: Biển Đông và COVID-19

Trong bối cảnh các nước trên thế giới phải đương đầu với đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19, chính phủ các nước Đông Nam Á không những phải vật lộn đối phó với đại dịch mà còn phải đối phó với những mối đe dọa vốn tồn tại dai dẳng trên mặt trận biển.

Đọc tiếp...

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

COVID-19 làm tăng rủi ro xung đột tại Biển Đông

Mỹ và Trung Quốc đang sử dụng quân đội của họ để phát đi tín hiệu rằng trong đại dịch COVID-19, sẽ không bên nào lơ là cảnh giác ở Đài Loan và Biển Đông.

Đọc tiếp...

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

COVID 19 - Nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi ở Biển Đông

Vai trò "nhân tố tiềm tàng làm thay đổi cuộc chơi trên toàn cầu" của đại dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona chủng mới (COVID-19) có thể sẽ được bộc lộ một cách đầy đủ tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Mỹ và Philippines phản đối Trung Quốc đâm chìm tàu cá Việt Nam

Ngày 2/4, tàu cá Việt Nam đang hoạt động bình thường tại vùng biển thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam thì bị tàu hải cảnh Trung Quốc ngăn cản và đâm chìm. Hành động này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Bộ Ngoại giao Mỹ và Philippines đã đưa ra tuyên bố phản đối và kêu gọi Trung Quốc hành xử phù hợp với luật pháp quốc tế.

Đọc tiếp...

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Ba vấn đề Mỹ đối mặt khi tập hợp liên minh chống Trung Quốc

Hiện là thời điểm khó khăn đối với các quốc gia châu Á-Thái Bình Dương khi họ bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Một đồng minh lâu năm của Mỹ là Philippines đang thay đổi cách tiếp cận với Washington và Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Cơ chế tham vấn Trung Quốc-Malaysia và tác động đối với Biển Đông

Tuyên bố gần đây về cơ chế tham vấn song phương giữa Trung Quốc và Malaysia về vẫn đề biển đã làm dấy lên những nghi ngại liên quan vấn đề Biển Đông mà hai bên có yêu sách lấn.

Đọc tiếp...

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Khai thác chung với Trung Quốc ở Biển Đông - Hiểm họa và lợi ích

Tiến triển nào trong hoạt động hợp tác ở vùng biển tranh chấp chỉ diễn ra nếu Trung Quốc chấp nhận thỏa hiệp với các quốc gia yêu sách khác bằng cách công nhận phán quyết ngày 12/7/2016 dựa trên công ước UNCLOS khi Philippines là bên thắng kiện.

Đọc tiếp...

Viễn cảnh "ác mộng" trên Biển Đông từ quan điểm của Nhật Bản

Viễn cảnh

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lo ngại rằng Biển Đông có thể trở thành một "ao nhà của Bắc Kinh",... một vùng biển đủ sâu để Hải quân của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể triển khai các tàu ngầm tấn công hạt nhân, có khả năng phóng các tên lửa mang đầu đạn hạt nhân.

Đọc tiếp...

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ làm gì với các đảo đá trên Biển Đông?

Trung Quốc sẽ tiếp tục thâu tóm các thực thể ở Biển Đông và sẽ sử dụng các căn cứ này để phô trương sức mạnh và thực hiện hành vi đe dọa. Liệu Trung Quốc có thực sự bảo vệ các thực thể cũng như có kế hoạch gì sắp tới?

Đọc tiếp...

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Châu Âu “quyết tâm can dự” vào châu Á-Thái Bình Dương và Biển Đông?

Theo giới phân tích, các nước lớn ở châu Âu đang tìm cách tăng cường sự hiện diện của họ ở châu Á-Thái Bình Dương bằng các chiến dịch tự do hàng hải trong bối cảnh lo ngại căng thẳng gia tăng ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Trung Quốc và Philippines nhận được gì khi cùng khai thác tài nguyên?

Với thoả thuận khai thác dầu và khí chung, Trung Quốc được chia lợi nhuận và có chỗ đứng ở Bãi Cỏ Rong trong khi công nhận chủ quyền của Philippines.

Đọc tiếp...

Những "giới hạn đỏ" ở Biển Đông

 Những

Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại vẫn rất căng thẳng, quân đội Mỹ và Trung Quốc gần đây liên tục có các hành động "ăn miếng trả miếng" tại Biển Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Cuộc gặp Tập Cận Bình-Duterte: Màn phô diễn về Biển Đông?

Chuyến công du Bắc Kinh lần thứ 5 của ông Duterte ít nhất lẽ ra phải là thời điểm thể hiện sự dũng cảm của Philippines - và tạo ra một sự thay đổi đối với trục chính sách đối ngoại hướng tới Trung Quốc của ông, khi tất cả những năm tháng cúi đầu phục tùng trước đây lẽ ra phải giúp Philippines có được một vị thế tốt hơn trên bàn đàm phán.

Đọc tiếp...

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trung Quốc tìm cách mở rộng EEZ trên Biển Hoa Đông

Trong khi Trung Quốc và Nhật Bản tranh cãi về phân định biển, các tàu nghiên cứu Trung Quốc hoạt động trên thực địa để củng cố yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Đọc tiếp...

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Cuộc tập trận Mỹ-ASEAN dưới góc nhìn của giới phân tích

Việc Mỹ và các quốc gia thành viên ASEAN lần đầu tiên tập trận hàng hải chung có hàm ý và tác động như thế nào trong bối cảnh căng thẳng trên biển ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương gia tăng hiện nay?

Đọc tiếp...

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Doanh nghiệp Trung Quốc củng cố vai trò trên Biển Đông?

Theo một nghiên cứu mới đăng trên ISEAS, các doanh nghiệp (SOE) của Bắc Kinh đang đóng vai trò ngày một lớn trong hoạt động xây dựng trên Biển Đông và tìm cách củng cố vị thế vững chắc trong những năm sắp tới. Nghiên cứu trên đã cho thấy Bắc Kinh đang khuyến khích các doanh nghiệp này hoạt động tại đây.

Đọc tiếp...

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6120 khách và 1 thành viên Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin