22 - 8 - 2018 | 11:43
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN THAM KHẢO NCBĐ ASEAN trong vòng xoáy ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ

ASEAN trong vòng xoáy ảnh hưởng của Trung Quốc và Mỹ

Email In PDF.

Sự gắn kết của ASEAN được “thử lửa” trước sự "tấn công” của Trung Quốc đối với những quốc gia ASEAN không liên quan trực tiếp tới tranh chấp về Biển Đông đã và đang nhận các khoản viện trợ "không hoàn lại" lớn từ Bắc Kinh.

 

asean-cambodia.jpg

Trung Quốc hay Mỹ sẽ giành chiến thắng trong “hiệp đấu” tranh giành ảnh hưởng trong Hiệp hội ASEAN gần đây về vấn đề Biển Đông? Tuyên bố chung của 10 nước thành viên ASEAN tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Lào vừa qua đã không đề cập tới phán quyết hồi tháng 7/2016 của Tòa Trọng tài ở La Hay (Hà Lan), trong đó bác bỏ yêu sách “Đường 9 đoạn” của Trung Quốc ở Biển Đông. Theo một số nguồn tin đáng tin cậy tại Hội nghị lần này, giới chức Trung Quốc đã tìm cách ngăn ASEAN ra Tuyên bố chung, trong đó đề cập đến phán quyết của Tòa Trọng tài.

Những năm gần đây, các thỏa thuận của ASEAN trong các cuộc Hội nghị thượng đỉnh đều bị ảnh hưởng do căng thẳng leo thang trong việc tranh chấp lãnh thổ trên Biển Đông giữa Trung Quốc và các thành viên ASEAN. Căng thẳng không chỉ bao gồm những vấn đề giữa Trung Quốc với Philippines và Việt Nam, mà còn bao gồm Brunei, Malaysia và Indonesia. Sự gắn kết của hiệp hội cũng được “thử lửa” trước sự "tấn công" ảnh hưởng của Trung Quốc đối với những quốc gia ASEAN không liên quan trực tiếp tới tranh chấp về Biển Đông đã và đang nhận các khoản viện trợ "không hoàn lại" lớn từ Bắc Kinh. Trái lại, Mỹ khẳng định nước này ủng hộ phán quyết của Tòa Trọng tài về tranh chấp Biển Đông và cho rằng quyết định này “mang tính ràng buộc”. Trên thực tế, Tòa Trọng tài thiếu cơ chế để thi hành phán quyết, trong khi các quan chức ngoại giao Trung Quốc "lớn tiếng" sử dụng những cụm từ như “trò hề”, “bất hợp pháp và không hợp lệ” hay “chỉ là trên giấy” để nói về phán quyết của Tòa Trọng tài. Phát biểu tại phiên khai mạc Hội nghị thượng đỉnh tại Lào mới đây, Tổng thống Mỹ Barack Obama khẳng định phán quyết của Tòa Trọng tài “làm sáng tỏ quyền lợi biển trong khu vực. Tôi nhận thấy điều này làm gia tăng căng thẳng, nhưng mong muốn các bên cùng nhau thảo luận để giảm căng thẳng, đồng thời thúc đẩy các giải pháp ngoại giao và ổn định khu vực”.

Mặc dù ASEAN có thể đã “nhượng bộ” trước yêu cầu của Trung Quốc về việc không đề cập tới phán quyết của Tòa Trọng tài trong bất kỳ tuyên bố chung nào, nhưng đã có dấu hiệu cho thấy lập trường của tổ chức này bắt đầu cứng rắn hơn khi có các thông tin rằng Trung Quốc đang nhanh chóng quân sự hóa các đảo, rạn san hô ở Biển Đông. Một quan chức Mỹ, yêu cầu giấu tên, cho biết Trung Quốc đã cố gắng để ngăn chặn sự xuất hiện của các từ và cụm từ như “các hoạt động gần đây”, “quan ngại sâu sắc”, “cải tạo”, “quân sự hóa”, “mất lòng tin” và "cần tôn trọng quy định pháp luật”. Nhưng cuối cùng, tất cả các từ này đều được đưa vào Tuyên bố chung của ASEAN tại Lào. Về phía Mỹ, mặc dù quốc gia Bắc Mỹ này tuyên bố đã giành chiến thắng ngoại giao, nhưng các sự kiện "lùm xùm" khác xung quanh Hội nghị thượng đỉnh ASEAN vừa qua đã cho thấy sự mất mát lớn mang tính chiến lược. Quan hệ giữa Mỹ và Philippines, một đồng minh quan trọng trong nỗ lực của Washington nhằm duy trì tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, đã bị lung lay sau khi Tổng thống Obama hủy bỏ một cuộc họp theo lịch trình với Tổng thống Rodrigo Duterte sau khi nhà lãnh đạo có tính khí thất thường này lăng mạ ông Obama và cảnh báo người đồng cấp Mỹ nếu còn giáo huấn về nhân quyền tại Philippines. Đến nay, ông Duterte đang có cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn với Trung Quốc. Điều này khiến nhiều người đồn đoán ông có thể hủy bỏ Thỏa thuận an ninh với Mỹ, vốn cho phép Washsington thiết lập các cơ sở quân sự ở 5 khu vực khác nhau tại Philippines. Thỏa thuận này đã được người tiền nhiệm Benigno Aquino nhiệt tình ủng hộ.

Mối quan hệ giữa Mỹ và Thái Lan, đã từng được coi là một trong những mối quan hệ phát triển mạnh nhất ở châu Á thời gian qua, nhưng nay cũng đang “rã đám” bởi giờ đây, Bangkok đang dần ngả sang Trung Quốc. Trong một phát biểu trái hoàn toàn với thái độ trung lập lâu nay của Thái Lan về vấn đề Biển Đông, Người phát ngôn của Chính phủ Thái Lan, ông Weerachon Sukondhapatipak cho biết Thái Lan “ủng hộ các nỗ lực của Trung Quốc” trong việc “thúc đẩy hòa bình và ổn định" trên Biển Đông. Tuyên bố được đưa ra bên lề Hội nghị thượng đỉnh ASEAN chỉ vài giờ sau khi Philippines công bố các bức ảnh chụp nhiều tàu thuyền của Trung Quốc đang tập trung tại bãi cạn Scarborough trên Biển Đông. Bãi cạn Scarborough vốn là thực thể tranh chấp giữa Bắc Kinh và Manila suốt nhiều năm qua và nếu Trung Quốc vẫn quyết tâm bồi đắp thành đảo và quân sự hóa thì bãi cạn này có thể làm thay đổi đáng kể tình hình an ninh trên Biển Đông. Hiện chưa thể biết rõ liệu Thái Lan, Campuchia và một số quốc gia ASEAN khác có tiếp tục phản đối việc đề cập tới phán quyết của Tòa Trọng tài trong thời gian tới hay không, nhưng điều rõ ràng là ASEAN không còn tiếng nói có chung về các vấn đề liên quan đến tranh chấp tại Biển Đông.

Tác giả Shawn Crispin là phóng viên chuyên viết về chính trị, an ninh ở khu vực Đông Nam Á. Bài viết đăng trên Tạp chí "The Diplomat" (ngày 9/9).

Vũ Hiền (gt)

 


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tại Đối thoại Shangri La 2018

Đối thoại Shangri La thường niên lần thứ 17 ở Singapore năm nay đã không gây thất vọng với số lượng Bộ trưởng Quốc phòng và các quan chức cấp cao tham dự đạt mức kỷ lục. Trong đó, nội dung địa chiến lược của khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nổi lên là chủ đề trọng tâm của hội nghị này.

Đọc tiếp...

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Philippines có thể cùng khai thác với Trung Quốc ở Biển Đông?

Chuyên gia Batongbacal cho rằng bài báo năm 1999 mà Ngoại trưởng Cayetano đề cập không hề phản ánh tình hình ở Philippines và Trung Quốc sau khi Tòa Trọng tài phán quyết, bởi bài báo này đã được viết cách đây 19 năm.

Đọc tiếp...

Biển Đông vẫn "làm nóng" Đối thoại Shangri-La 2018

Biển Đông vẫn

Hội nghị thượng đỉnh rất được mong chờ giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã không làm lu mờ Đối thoại Shangri-La. Tranh chấp Biển Đông đã trở thành vấn đề nóng và được đề cập đến trong nhiều phát biểu của các Bộ trưởng và tại các phiên thảo luận.

Đọc tiếp...

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Tác động của không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đối với ASEAN

Mặc dù Tổng thống Mỹ đã nhiều lần ám chỉ đến khái niệm không gian Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong các bài phát biểu cuối năm 2017, và khái niệm này có liên quan đến Chiến lược An ninh Quốc gia và Chiến lược Quốc phòng, nhưng “Khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở” cũng chỉ được các nước trong khu vực đón nhận với sự dè dặt.

Đọc tiếp...

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Triển vọng cho hòa bình ở Biển Đông

Mặc dù Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông sẽ mất nhiều thời gian để hiện thực hóa, song các bên cũng cần phải suy nghĩ nghiêm túc về triển vọng của Bộ Quy tắc về việc Chạm trán Bất ngờ trên biển dành cho các lực lượng hàng không và dưới mặt biển.

Đọc tiếp...

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Giới phân tích: Mỹ cần ngăn chặn Trung Quốc ở Biển Đông

Do vấn đề Triều Tiên đang phủ sóng các báo xuất bản ngoài châu Á, những diễn biến quan trọng liên quan đến tình hình Biển Đông - nguyên nhân chính gây căng thẳng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trước khi Triều Tiên bắt đầu thử tên lửa tầm xa và vũ khí hạt nhân - đã không được chú ý một cách đầy đủ.

Đọc tiếp...

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Kế hoạch thăm dò hợp tác dầu khí giữa Trung Quốc và Philippines đối mặt nhiều thách thức

Trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai nước đang phát triển, Trung Quốc và Philippines mới đây đã củng cố thêm bằng một thỏa thuận chia sẻ tài nguyên tại Biển Đông. Chủ đề này được ông Tập và Tổng thống Duterte thảo luận tại cuộc gặp song phương, bên lề Diễn đàn Bác Ngao.

Đọc tiếp...

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Malaysia có nên đổi tên một phần Biển Đông?

Quan điểm trước đây của Malaysia về vấn đề Biển Đông dưới thời chính quyền của Thủ tướng Najib Razak có thể được tóm gọn tốt nhất bằng cụm từ là cách tiếp cận “chắc ăn” nhằm bảo vệ những lợi ích của Malaysia vừa duy trì mối quan hệ với Bắc Kinh.

Đọc tiếp...

Thách thức vẫn chờ COC

Thách thức vẫn chờ COC

ASEAN cần phải giải quyết các vấn đề cấp bách và phức tạp như định nghĩa về quân sự hóa, liệu COC có cần tính ràng buộc và phạm vi địa lý áp dụng trước khi tiến tới đồng thuận về những nguyên tắc làm giảm tranh chấp biển ở Biển Đông.

Đọc tiếp...

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Phức tạp trong cách hành xử của Philippines đối với Trung Quốc

Sự chuyển hướng mạnh mẽ khỏi quan điểm truyền thống vốn thường dựa vào đồng minh hiệp ước là Mỹ của Manila đã khiến dư luận trong nước và khu vực không khỏi choáng váng, nhất là trong bối cảnh tham vọng về chủ nghĩa mở rộng lãnh thổ của Trung Quốc ngày càng lộ rõ.

Đọc tiếp...

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Trung Quốc muốn đối đầu với Mỹ tại Biển Đông?

Ngày 17/1, tàu khu trục USS Hopper đã tiến vào vùng biển trong phạm vi 12 hải lý của Bãi cạn Scarborough. Giới chức Trung Quốc hoàn toàn có thể phớt lờ hoạt động của tàu USS Hopper, song phản ứng gay gắt của họ có thể là dấu hiệu cho thấy cường quốc này đã sẵn sàng đối đầu trực diện với Mỹ.

Đọc tiếp...

Trump "bận bịu" với Triều Tiên, Trung Quốc tiến vào Tây Thái Bình Dương

Trump

Gần đây, Trung Quốc đã tăng tốc các hoạt động không quân và hải quân ở những khu vực nhạy cảm gần Nhật Bản và Đài Loan. Đây là một phần trong công cuộc viễn chinh của nước này nhằm mở rộng sự hiện diện quân sự ra Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Úc muốn “hồi sinh” phán quyết Tòa Trọng tài ở Biển Đông

Ngày 10/1, Úc tuyên bố nước này sẽ không ủng hộ các hành động của bất kỳ quốc gia nào đi ngược lại phán quyết của Tòa trọng tài thường trực (PCA) về vấn đề Biển Đông, trong đó có hoạt động quân sự hóa, đồng thời khuyến khích cả Trung Quốc lẫn Philippines thực thi quyết định này.

Đọc tiếp...

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Lý do Úc lo ngại trước các hoạt động của Trung Quốc tại Biển Đông

Biển Đông cách Canberra hơn 6.000 km song những hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển tranh chấp này đang khiến giới chức ngoại giao và quốc phòng Úc không khỏi lo ngại ở hai khía cạnh “tự do hàng hải” và “trật tự quốc tế dựa trên luật pháp”.

Đọc tiếp...

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Tình hình Biển Đông: Khoảng lặng trước cơn bão

Nhiều bức ảnh chụp từ vệ tinh gần đây cho thấy Trung Quốc đang âm thầm tiếp tục các hoạt động xây dựng và cải tạo trên Biển Đông, và nhiều khả năng sẽ sớm có những biện pháp khẳng định chủ quyền mạnh mẽ hơn.

Đọc tiếp...

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Tại sao Trung Quốc duy trì biên giới “mập mờ” trên Biển Đông?

Theo một bản đồ Trung Quốc gửi lên Ủy ban Ranh giới thềm lục địa năm 2009, “đường 9 đoạn” có “độ dày” tới 20km. Trung Quốc đã biểu thị một đường ranh giới đủ rõ ràng để các nước khác phải chú ý nhưng cũng đủ mập mờ để đàm phán về quyền kiểm soát thực sự.

 

Đọc tiếp...

Chính quyền Trump "tăng tốc" chiến dịch tự do hàng hải ở Biển Đông

Chính quyền Trump

Đầu tuần này, Mỹ đã tiến hành chiến dịch FONOP thứ 4 trên Biển Đông trong năm nay, sau khi tái khởi động chiến dịch này vào tháng 5/2017 sau 7 tháng tạm ngừng. Theo hãng tin Reuters, tàu USS Chafee - tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke - đã thách thức yêu sách biển quá mức của Trung Quốc ở quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông.

Đọc tiếp...

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Trung Quốc kéo Indonesia vào vũng lầy Biển Đông

Tình hình Biển Đông dường như lại nóng lên sau khi Trung Quốc chỉ trích Indonesia về quyết định đổi tên khu vực đảo Natuna giàu khí đốt tự nhiên của nước này. Điều gì ẩn sau một cái tên như vậy? Có vẻ như nó mang khá nhiều ý nghĩa, đặc biệt đối với những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, khu vực Bắc Kinh ngày càng có xu hướng coi là sân sau.

Đọc tiếp...

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Kế sách “hai mặt” trong quan hệ Trung Quốc-Philippines

Vài ngày sau khi Philippines và Trung Quốc báo hiệu đã đạt được một “tạm ước” mới ở Biển Đông, quan hệ hai nước một lần nữa lại căng thẳng vì các động thái quân sự ở vùng biển chiến lược.

Đọc tiếp...

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore sẽ nắm bắt thời cơ chống lại Trung Quốc?

Singapore không phải bên tranh chấp ở Biển Đông, nhưng  là nước có hải cảng lớn nhất Đông Nam Á. Nước này từng nhiều lần khẳng định nền kinh tế mở của họ phụ thuộc vào tự do hàng hải trong khu vực.

Đọc tiếp...

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

FONOP của Mỹ ở Biển Đông và nước cờ ở Shangri-La

Ngày 24/5 vừa qua, tàu khu trục lớp Arleight Burke của Hải quân Mỹ, chiếc USS Dewey, đã di chuyển vào khu vực 12 hải lý xung quanh 1 đảo nhân tạo mà Trung Quốc dựng lên ở Biển Đông. Đặc biệt, tàu khu trục này đã di chuyển đến gần Đá Vành khăn, một thực thể mà Trung Quốc đã xây dựng thành đảo nhân tạo.

Đọc tiếp...

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Ý nghĩa thực sự của thỏa thuận khung COC giữa ASEAN và Trung Quốc

Tờ “The Economist” cho rằng COC sẽ chỉ giúp Trung Quốc củng cố nắm giữ những gì họ đã có được, hạn chế tối đa việc bị can thiệp từ các nước ngoài khu vực và thể hiện họ đang ứng xử tốt trong khu vực.

Đọc tiếp...

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Cần hơn một COC để ngăn chặn xung đột ở Biển Đông

Những cơ chế chính thức, như COC, là rất cần thiết để giảm thiểu khả năng xảy ra xung đột trong tương lai. Thêm vào đó,Trung Quốc và ASEAN cần phải phối hợp để mở rộng CUES năm 2014. Đọc tiếp...

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Kế hoạch của Nga ở Biển Đông

Nga đang âm thầm tiến hành ở châu Á-Thái Bình Dương, cũng như các thỏa thuận mua bán vũ khí và năng lượng trị giá hàng tỷ USD với các bên tranh chấp khu vực. Điều này cho thấy Nga có các mục tiêu chiến lược, lợi ích và cả những hành động trực tiếp liên quan tới diễn biến tranh chấp ở vùng biển này.

Đọc tiếp...

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Biển Đông: Một thảm họa môi trường tiềm tàng?

Hầu hết sự tập trung chú ý về Biển Đông đều xoay quanh các hành động quân sự của Trung Quốc. Tuy nhiên, thảm họa tự nhiên đang âm thầm diễn ra trong khu vực cũng là một vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng. Đọc tiếp...

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Trung Quốc cần tham gia duy trì hòa bình ở Biển Đông

Sẽ là ảo tưởng nếu cho rằng Trung Quốc cuối cùng sẽ tuân thủ luật pháp quốc tế nếu các quốc gia khác liên tục gây sức ép đối với nước này. Giải quyết tranh chấp Biển Đông là một quá trình dài nhưng chỉ có sự ổn định mới có thể mở đường cho việc này.

Đọc tiếp...

Ngoại trưởng Rex Tillerson "trở lại" Biển Đông

Ngoại trưởng Rex Tillerson

Trung Quốc không phải quá xa lạ với Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson khi là cựu Giám đốc điều hành tập đoàn ExxonMobil. Ông Tillerson có thể sẽ không dễ dàng từ bỏ các mục tiêu, thậm chí còn coi vấn đề Biển Đông là cơ hội để thành công, trong khi những người khác đã thất bại.

Đọc tiếp...

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Vai trò của Indonesia trong giải quyết tranh chấp ở Biển Đông

Về lâu dài, chỉ có phương thức ngoại giao nguyên tắc và bền bỉ của Indonesia mới có thể thúc đẩy những thay đổi lối hành xử của Trung Quốc. Đây cũng là cách để đảm bảo tính toàn vẹn lãnh thổ và ổn định khu vực của Indonesia.

Đọc tiếp...

Tiêu điểm "Bộ Ba" của Trung Quốc ở Trường Sa

Tiêu điểm

Ba căn cứ Không quân của Trung Quốc là Đá Xu bi, Vành Khăn và Đá Chữ Thập ở và một căn cứ khác trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa sẽ cho phép các máy bay quân sự nước này triển khai hoạt động trên hầu như toàn bộ Biển Đông.

Đọc tiếp...

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Các cơ hội cho Mỹ - Trung nếu cuộc chiến giữa hai nước nổ ra

Cán cân sức mạnh quân sự tại Tây Thái Bình Dương hiện vẫn nghiêng về Mỹ, song điều này đang thay đổi khi Trung Quốc đầu tư lớn về ngân sách quốc phòng. Nếu cuộc chiến Mỹ - Trung nổ ra, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm đầu của Mỹ có thể mất khoảng 5-10%, nhưng Trung Quốc sẽ mất khoảng 25%, thậm chí còn cao hơn.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 7446 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin