8 - 7 - 2020 | 11:09
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Home TIN QUỐC TẾ TỔNG HỢP Lý do Đông Nam Á cần một ASEAN hùng mạnh

Lý do Đông Nam Á cần một ASEAN hùng mạnh

Email In PDF.

Hệ thống chính trị hiện nay tại Đông Nam Á có thể làm suy yếu khả năng của ASEAN trong đàm phán với các cường quốc bên ngoài. Vì vậy, bi kịch sẽ xảy ra và nguy cơ biến khu vực này trở thành một chiến trường về mặt chiến lược sẽ hiện hữu nếu không có sự nhất quán trong giới lãnh đạo ASEAN.

 

 

20727315_images1381952_asean.jpg

Cách đây không lâu Bắc Kinh đã thể hiện chiến lược ngoại giao "lấy lòng ASEAN", một chiến lược cho phép thỏa hiệp và tập trung vào tăng cường sự thiện chí và hỗ trợ của khu vực Đông Nam Á đối với Trung Quốc. Có vẻ như chiến lược đó đã được bổ sung thêm chiến lược "làm bẽ mặt" một số nước thành viên ASEAN với những gì đã xảy ra tại Hội nghị Thượng đỉnh "Vành đai và Con đường" (BRI) giữa tháng 5 vừa qua khi cả Thủ tướng Thái Lan, Thủ tướng Singapore và Quốc vương Brunei đều không được mời tham dự hội.

Việc Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha không có trong danh sách khách mời một trong những hội nghị quốc tế lớn nhất trong năm do Trung Quốc đăng cai tổ chức là điều đáng ngạc nhiên khi quan hệ giữa Bangkok và Bắc Kinh đang ở thời kỳ tốt đẹp. Bộ Ngoại giao Thái Lan đã giải thích rằng sự vắng mặt của ông Prayut tại Hội nghị thượng đỉnh BRI là "không mang tính chính trị" bởi Chính phủ Trung Quốc đã mời nhà lãnh đạo nước này tới dự một sự kiện quan trọng khác - Hội nghị Lãnh đạo các nước BRICS lần thứ 9 (gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi) sẽ được tổ chức tại Hạ Môn (Trung Quốc) vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, lời giải thích chính thức này cũng không thể "giấu" được sự bực tức của Bắc Kinh về sự chậm trễ của dự án đường sắt cao tốc Thái-Trung, vốn được cho là giữ vai trò quan trọng giúp Trung Quốc kết nối các khu vực không giáp biển của họ với cảng biển ở Đông Nam Á và dĩ nhiên là cả với Singapore.

Ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh BRI, Thái Lan đã đẩy nhanh quá trình phê duyệt dự án sau 17 vòng đàm phán thất bại kéo dài trong 3 năm. Bộ Giao Thông Thái Lan đã đồng ý tháo gỡ vướng mắc lớn nhất liên quan tới việc sử dụng nhân lực và nguyên vật liệu từ Trung Quốc, mặc dù điều này trái với luật của Thái Lan. Về cơ bản, Thái Lan sẽ miễn trừ cho các kỹ sư và kiến trúc sư Trung Quốc không phải tham dự các kỳ thi cấp bằng của Thái Lan và cho phép sử dụng đến 25% nguyên vật liệu từ Trung Quốc. Cuộc họp lần thứ 19 diễn ra vào đầu tháng 7 vừa qua đã đi đến kết luận rằng việc xây dựng các tuyến đường sắt sẽ bắt đầu vào tháng 10 tới. Điều đó có nghĩa là Bắc Kinh đã thành công trong chiến dịch ngoại giao này. Rõ ràng là Trung Quốc sẵn sàng gây sức ép lên cả những nước không có "xích mích" gì với họ (như Thái Lan) một khi lợi ích bị ảnh hưởng. Chiến lược ngoại giao này có thể dẫn tới tình trạng các nước trong khu vực buộc phải chọn phe, làm ảnh hưởng xấu tới chiến lược phòng ngừa rủi ro của ASEAN khi bị các cường quốc bên ngoài gây ảnh hưởng.

Thực tiễn cho thấy để thành công trong việc phòng vệ, các nước "bé" buộc phải có sự linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách và duy trì sự cân bằng trong mối quan hệ với các cường quốc. Các thế lực bên ngoài cần phải tự kiềm chế và chấp nhận những tình huống không hoàn hảo để duy trì hoà bình và ổn định. Tuy nhiên, cán cân đó đang thay đổi. Quan hệ thân thiết giữa Phnom Penh và Bắc Kinh đã gây ra sự chia rẽ giữa các nước ASEAN, dẫn tới việc ASEAN lần đầu tiên không thể đưa ra một tuyên bố chung về căng thẳng ở Biển Đông tại Hội nghị cấp cao năm 2012.

Việc Malaysia, Philippines và Thái Lan "nghiêng" về phía Trung Quốc đã thay đổi cục diện của chiến lược phòng ngừa rủi ro cho các quốc gia ASEAN. Điều này cũng ảnh hưởng đến việc giải quyết xung đột tại Biển Đông và sự hợp tác lâu dài của các quốc gia này với Mỹ. Vậy Đông Nam Á cần phải làm gì trong tình huống này? Dĩ nhiên, khu vực này có thể sử dụng chính cơ chế hiện có - ASEAN. Sự đoàn kết của ASEAN là một vũ khí sắc nhọn cần mài dũa thêm.

Xây dựng sức mạnh của ASEAN với tư cách là một khối đoàn kết cần quyết tâm chính trị từ lãnh đạo từng nước ASEAN. Tuy nhiên, rõ ràng ưu tiên cho chính trị trong nước vẫn còn đó và Trung Quốc thường sử dụng con bài này để đảm bảo cán cân quyền lực. Các nhà lãnh đạo hiện tại của Thái Lan và Campuchia đều hưởng lợi từ việc xây dựng quan hệ chặt chẽ với Bắc Kinh vì ổn định chính trị và lợi ích kinh tế. Lãnh đạo Malaysia hiện nay cần Trung Quốc để tồn tại về mặt chính trị khi vụ bê bối gần đây nhất liên quan tới dự án 1MDB.

Myanmar, mặc dù chính phủ đã qua bầu cử, vẫn phải đối mặt với lực lượng quân đội hùng mạnh và có ảnh hưởng nhất định tới cục diện chính trị ở nước này. Mối quan hệ Myanmar-Trung Quốc sẽ có ảnh hưởng tới chính sách đối ngoại của Naypyitaw. Lào, một quốc gia không có nguồn tài nguyên từ biển, không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc nhờ cậy Bắc Kinh giúp để có thể tiếp cận các cơ hội kinh tế, qua đó tăng tính hợp pháp của đảng Cộng sản Trung Quốc cầm quyền.

Các quốc gia khác ở Đông Nam Á thường gặp khó khăn trong việc duy trì chiến lược phòng ngừa do sức mạnh kinh tế của Trung Quốc ngày càng lớn. Việt Nam từ trước đến nay luôn có mối quan hệ phức tạp với Trung Quốc khi có cả tranh chấp biển tại Biển Đông lẫn các mối quan hệ về kinh tế. Đối với Indonesia, chính sách đối ngoại hiện nay có vẻ như tập trung vào an ninh biên giới cũng như việc tiếp cận bên ngoài Đông Nam Á. Tuy nhiên, nhu cầu về phát triển cơ sở hạ tầng của Jakarta sẽ mở ra nhiều cơ hội cho Trung Quốc nâng tầm ảnh hưởng tại quốc gia vạn đảo này. Hệ thống chính trị hiện nay tại Đông Nam Á có thể làm suy yếu khả năng của ASEAN trong đàm phán với các cường quốc bên ngoài. Vì vậy, bi kịch sẽ xảy ra và nguy cơ biến khu vực này trở thành một chiến trường về mặt chiến lược sẽ hiện hữu nếu không có sự nhất quán trong giới lãnh đạo ASEAN.

Tác giả là chuyên gia Pongphisoot Busbarat, thuộc Chương trình Nghiên cứu Thái Lan- Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS). Bài viết đăng trên tờ “Straitstimes”.

Mỹ Anh (gt)


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Cái kết buồn của cặp Mỹ-Trung

Cái kết buồn của cặp Mỹ-Trung

Đại dịch COVID-19 đã biến sự chia tách có chủ ý giữa Mỹ và Trung Quốc thành sự tan vỡ đầy hỗn loạn. Quá trình này đã được thúc đẩy bởi hệ tư tưởng cứng nhắc của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và chủ nghĩa dân tộc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Đọc tiếp...

Ba bài học của Trung Quốc sau đại dịch COVID-19

Ba bài học của Trung Quốc sau đại dịch COVID-19

Cuộc chiến chống COVID-19 đã để lại cho Trung Quốc những bài học đắt giá liên quan đến ba mối quan hệ then chốt – giữa ban lãnh đạo trung ương và chính quyền địa phương, giữa các tỉnh với nhau và giữa đảng/chính phủ với người dân.

Đọc tiếp...

Dự báo thế giới hậu COVID-19

Dự báo thế giới hậu COVID-19

Các chuyên gia y tế cho biết có thể mất vài tháng, nếu không nói là vài năm, để các cộng đồng trên toàn cầu có thể kết nối trở lại với nhau. Như vậy, không còn quá sớm để bắt đầu suy nghĩ về trật tự toàn cầu và khu vực mới sẽ xuất hiện sau khi đại dịch qua đi.

Đọc tiếp...

Trump giúp Trung Quốc tạo dựng ảnh hưởng?

Trump giúp Trung Quốc tạo dựng ảnh hưởng?

Mặc dù đã đưa ra những lời đe doạ nhưng việc Tổng thống Trump ngừng tài trợ cho WHO thực sự giúp ích cho Trung Quốc trong chiến lược mới đầy tinh vi của nước này nhằm tạo dựng ảnh hưởng.

Đọc tiếp...

Hậu quả của làn sóng doanh nghiệp rút khỏi Trung Quốc

Hậu quả của làn sóng doanh nghiệp rút khỏi Trung Quốc

Nếu Mỹ và Nhật Bản – nền kinh tế lớn nhất và lớn thứ ba thế giới - di dời hoạt động sản xuất ra khỏi Trung Quốc, thì nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này sẽ phải chịu tác động vô cùng to lớn.

Đọc tiếp...

Điều Mỹ và Trung Quốc cần làm trong thời đại dịch COVID-19

Điều Mỹ và Trung Quốc cần làm trong thời đại dịch COVID-19

Dựa trên những khuyến nghị và đề xuất của các học giả Trung Quốc và Mỹ, Trung tâm Chiến lược và An ninh Quốc tế (CISS) của Đại học Thanh Hoa và Quỹ Nghiên cứu Phát triển Trung Quốc đã tóm gọn lại những điều mà hai nước nên làm và nên tránh trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp.

Đọc tiếp...

Thách thức và hy vọng trong nỗ lực phục hồi kinh tế sau COVID-19 của Trung Quốc

Thách thức và hy vọng trong nỗ lực phục hồi kinh tế sau COVID-19 của Trung Quốc

Đầu tiên là cuộc chiến thương mại, giờ là đại dịch – giới lãnh đạo Trung Quốc đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc vực dậy nền kinh tế

 

Đọc tiếp...

COVID-19 tác động nguồn cung lương thực toàn cầu

COVID-19 tác động nguồn cung lương thực toàn cầu

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng COVID-19 đang diễn biến hết sức nghiêm trọng, các quốc gia đều ra sức bảo vệ nguồn lương thực của mình thông qua các chiến lược khác nhau. Nước xuất khẩu thì hạn chế xuất đi trong khi nước nhập khẩu thì cố tích trữ thật nhiều. Nguy cơ một số nước phải đối mặt với tình trạng an ninh lương thực bị đe dọa, dù trong ngắn hạn.

Đọc tiếp...

Sự khác biệt Đông-Tây khi đối phó với dịch COVID-19

Sự khác biệt Đông-Tây khi đối phó với dịch COVID-19

Mỹ và châu Âu cần nhanh chóng học hỏi cách đối phó với dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona (COVID-19) của khu vực Đông Á để ngăn chặn tình hình ngày càng trở nên tồi tệ.

Đọc tiếp...

ASEAN trước cuộc tấn công của COVID-19

ASEAN trước cuộc tấn công của COVID-19

Số ca nhiễm COVID-19 ở Đông Nam Á đã gia tăng nhanh chóng trong những tuần gần đây, làm dấy lên quan ngại rằng khu vực 650 triệu dân này có thể trở thành tâm dịch tiếp theo. Những nước có hệ thống chăm sóc y tế nghèo nàn, chẳng hạn như Indonesia và Philippines, được đánh giá là có nguy cơ cao nhất.

Đọc tiếp...

Nhật Bản và châu Âu có thể xây dựng “con đường tơ lụa” riêng?

Nhật Bản và châu Âu có thể xây dựng “con đường tơ lụa” riêng?

Khi EU và Nhật Bản ký thỏa thuận hỗ trợ xây dựng “cơ sở hạ tầng chất lượng”, không bên nào đề cập đến Trung Quốc hay Sáng kiến “Vành đai và Con đường” (BRI). Tuy nhiên, các điều khoản trong thỏa thuận, và các bài phát biểu của các bên lại tràn ngập những lo ngại về  BRI.

Đọc tiếp...

Lý giải hành động thử tên lửa mới nhất của Triều Tiên

Lý giải hành động thử tên lửa mới nhất của Triều Tiên

Vụ thử tên lửa mới nhất của Triều Tiên là phản ứng do tức giận với việc Hàn Quốc mua máy bay chiến đấu tàng hình F-35 thế hệ mới của Mỹ, hay chính quyền Kim Jong-un chỉ muốn nhắc nhở thế giới về khả năng của họ trước khi nối lại đàm phán cấp chuyên viên?

Đọc tiếp...

Tham vọng củng cố năng lực hải quân của Trung Quốc

Tham vọng củng cố năng lực hải quân của Trung Quốc

Năng lực chiến đấu của Trung Quốc trong các kịch bản xung đột trên biển ngày càng củng cố khi hải quân nước này đã hạ thủy chiếc tàu chiến lưỡng cư đầu tiên ngày 25/9.

Đọc tiếp...

Nhật Bản coi Trung Quốc là mối đe dọa lớn hơn cả Triều Tiên?

Nhật Bản coi Trung Quốc là mối đe dọa lớn hơn cả Triều Tiên?

Nội dung đánh giá an ninh liên quan đến Trung Quốc trong Sách trắng Quốc phòng được đưa ra sau khi Nhật Bản tham vấn đồng minh Mỹ, lần đầu tiên Trung Quốc chiếm vị trí thứ hai và đẩy Triều Tiên xuống vị trí thứ ba.

Đọc tiếp...

Một "Malaysia Mới" trong chính sách đối ngoại, bao gồm cả Biển Đông

Một

Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad hôm 18/9 đã công bố một "văn bản hướng dẫn" mới cho chính sách đối ngoại của quốc gia, trong đó nhấn mạnh Chính phủ sẽ tiếp tục lập trường không liên kết đối với các cường quốc, có kế hoạch đi đầu trong việc thúc đẩy hợp tác trong thế giới Hồi giáo.

Đọc tiếp...

Đằng sau cuộc tập trận hải quân ba bên đầu tiên Ấn Độ-Singapore-Thái Lan

Đằng sau cuộc tập trận hải quân ba bên đầu tiên Ấn Độ-Singapore-Thái Lan

Sau nhiều lần trì hoãn, Ấn Độ cuối cùng đã tổ chức một cuộc tập trận hải quân ba bên với Singapore và Thái Lan (SITMEX). Cuộc tập trận được chú ý cả về điều kiện riêng cũng như trong bối cảnh có các xu hướng mở rộng hơn ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Đọc tiếp...

Các doanh nghiệp Đông Nam Á lo ngại Trung Quốc vươn ra ngoài biên giới của mình

 Các doanh nghiệp Đông Nam Á lo ngại Trung Quốc vươn ra ngoài biên giới của mình

Bắc Kinh đang muốn gửi đi một thông điệp tới các công ty khác ở Hong Kong rằng các hành động đi ngược lại các lợi ích cốt lõi của đại lục sẽ không được dung thứ.

Đọc tiếp...

Sự ra đi của John Bolton có thay đổi chính sách đối ngoại của ông Trump?

Sự ra đi của John Bolton có thay đổi chính sách đối ngoại của ông Trump?

Sự ra đi của ông Bolton sẽ có những tác động lên những vấn đề đối ngoại nổi cộm mà ông Trump đang tập trung giải quyết như vấn đề rút quân khỏi Afghanistan, phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên vấn đề Venezuela.

Đọc tiếp...

Năm bước đi để Thủ tướng Abe củng cố vị trí

Năm bước đi để Thủ tướng Abe củng cố vị trí

Đến tháng 11, Thủ tướng Abe sẽ vượt nhiệm kỳ kỷ lục 2.886 ngày làm thủ tướng của ông Katsura Taso. Nhưng nhiệm kỳ kéo dài của Thủ tướng Abe rõ ràng thiếu những thành tích để củng cố vị trí của ông với tư cách là nhà cải cách thực sự.

Đọc tiếp...

Ván bài đầy rủi ro của Trung Quốc

Ván bài đầy rủi ro của Trung Quốc

Sáng kiến về cơ sở hạ tầng và năng lượng mang tên “Vành đai và Con đường” trị giá 1 nghìn tỷ USD của Trung Quốc là sự đánh cược đầy rủi ro ở một khu vực ẩn chứa nhiều bất ổn về chính trị.

Đọc tiếp...

Chiến lược châu Á chưa hoàn thiện của D.Trump

Chiến lược châu Á chưa hoàn thiện của D.Trump

Cho đến khi Mỹ phát triển được một cách tiếp cận kinh tế đối với khu vực, có thể liên kết những mục tiêu với các biện pháp chính sách, Washington sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong việc đạt được mục tiêu “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Đọc tiếp...

Nhật Bản có thể giúp châu Phi thoát khỏi “bẫy nợ” của Trung Quốc bằng cách nào?

Nhật Bản có thể giúp châu Phi thoát khỏi “bẫy nợ” của Trung Quốc bằng cách nào?

Sau nhiều năm chứng kiến cơ sở hạ tầng do Trung Quốc tài trợ nở rộ trên khắp châu Phi, Nhật Bản cuối cùng cũng tham gia cuộc chơi. Tại Hội nghị Quốc tế Tokyo về Phát triển châu Phi (TICAD) năm 2016, chính phủ Nhật Bản đã cam kết tài trợ 30 tỷ USD cho các nước châu Phi, trong đó bao gồm 10 tỷ USD khoản vay cho cơ sở hạ tầng.

Đọc tiếp...

Mỹ sắp bán F-16 cho Đài Loan - "Cú sốc lớn" đối với Bắc Kinh

Mỹ sắp bán F-16 cho Đài Loan -

Có thể cuối cùng Mỹ sẽ bán cho Đài Loan những máy bay chiến đấu mà hòn đảo này mong đợi trong suốt hơn 10 năm qua. Đối với Bắc Kinh, thỏa thuận mua bán vũ khí này sẽ là một cú sốc chính trị hơn là một đòn giáng quân sự.

Đọc tiếp...

Trung Quốc, Nam Thái Bình Dương và bóng ma của MacArthur

Trung Quốc, Nam Thái Bình Dương và bóng ma của MacArthur

Có vẻ như cố vấn chiến lược quan trọng nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Trung Quốc hiện nay lại là Tướng Douglas MacArthur (1880-1964).

Đọc tiếp...

Cách để Đài Loan thắng Trung Quốc trên mặt trận ngoại giao

Cách để Đài Loan thắng Trung Quốc trên mặt trận ngoại giao

Bộ Ngoại giao Đài Loan ngày một ảm đạm trong những ngày gần đây. Cơ quan này đã buộc phải hạ quốc kỳ của các đồng minh ngoại giao gồm Burkina Faso, Sao Tome và Principe, Cộng hòa Dominica, Panama và El Salvador trong hai năm qua.

Đọc tiếp...

Tăng cường hiện diện của quân đội Mỹ tại Bắc Úc: Chậm nhưng chắc

Tăng cường hiện diện của quân đội Mỹ tại Bắc Úc: Chậm nhưng chắc

Được công bố vào tháng 11/2011, các sáng kiến triển khai lực lượng Mỹ ở Bắc Úc bao gồm triển khai lính thủy đánh bộ Mỹ ở Darwin và các khu vực khác ở Bắc Úc trong vòng 6 tháng mỗi năm và tăng dần số lượng máy bay tại khu vực. Các sáng kiến này được đưa ra nhằm mục đích đẩy mạnh hợp tác quốc phòng giữa hai nước.

Đọc tiếp...

Nghi vấn về dự án Koh Kong của Campuchia

Nghi vấn về dự án Koh Kong của Campuchia

Dự án Koh Kong nằm trong khu vực chiến lược và có thể có những hàm ý đối với các vấn đề nhạy cảm khác nhau, trong đó có tranh chấp Biển Đông và việc nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc thông qua Eo biển Malacca thậm chí cả vấn đề chủ quyền Đài Loan. Đọc tiếp...

Mỹ-Trung dõi theo thỏa thuận vũ khí Nga-Ấn

Mỹ-Trung dõi theo thỏa thuận vũ khí Nga-Ấn

Chuyến thăm Ấn Độ của Tổng thống Nga Putin không những được Washington mà cả Bắc Kinh theo dõi sát sao. Ấn Độ  đang phụ thuộc vào chiều sâu mối quan hệ với Nga để tạo không gian chiến lược đàm phán với các cường quốc thế giới khác.

Đọc tiếp...

Sông Mekong trong các tính toán địa chính trị của Trung Quốc

Sông Mekong trong các tính toán địa chính trị của Trung Quốc

Với việc đã xây dựng 6 đập lớn ở thượng nguồn và dự kiến xây mới 21 đập khác, năng lực của Trung Quốc trong việc trữ và xả nước trong suốt mùa khô và trong thời gian hạn hán chắc chắn sẽ tăng lên.

Đọc tiếp...

Lý do Myanmar thu hẹp dự án cảng nước sâu với Trung Quốc

Lý do Myanmar thu hẹp dự án cảng nước sâu với Trung Quốc

Một quan chức hàng đầu và một cố vấn của Chính phủ Myanmar cho biết nước này đã thu nhỏ quy mô dự án xây cảng nước sâu do Trung Quốc tài trợ ở bờ biển phía Tây Myanmar, giảm đáng kể kinh phí của dự án do lo ngại nó có thể khiến quốc gia Đông Nam Á này gánh thêm nợ.

Đọc tiếp...
More:

Ngôn ngữ

NGHIÊN CỨU BIỂN ĐÔNG

Joomla Slide Menu by DART Creations

Tìm kiếm

Học bổng Biển Đông

           

          

HỘI THẢO QUỐC GIA, QUỐC TẾ

Philippin kiện Trung Quốc

 

 

TÀI LIỆU ĐẶC BIỆT

ĐANG TRỰC TUYẾN

Hiện có 6121 khách Trực tuyến

Đăng nhập



Đăng ký nhận tin